Жорий йилнинг 1 октябрь ҳолатига кўра, Ўзбекистоннинг давлат қарзи $43,97 млрдга етди. Бу ҳақда Иқтисодиёт ва молия вазирлиги сайтидаги маълумотларда келтирилган.

Кўрсаткич 2024 йилнинг мос даврига нисбатан 1,12 баробар — $4,88 млрдга кўп, йил бошига нисбатан эса $3,75 млрд (+9,33%) га ўсди. Давлат қарзининг ялпи ички маҳсулотга нисбатан улуши 32,3% га етди.

Давлат қарзининг асосий қисми — 84% ини ташқи қарз ташкил этади. Январь-сентябрь ойларида унинг ҳажми $2,99 млрдга (+8,88%) ошиб, $36,72 млрдга етди. Ички қарз эса $760 млн ўсиш билан $7,25 млрд (+11,7%) бўлган. Ташқи қарз ўтган йилнинг мос даврига нисбатан $4,49 млрдга (+13,9%), ички қарз эса $392 млнга (+6,7%) ошди.

Жорий йилнинг тўққиз ойида ташқи қарзнинг асосий қисми — 47%и ($17,43 млрд) буджетни қўллаб-қувватлашга йўналтирилган. Шунингдек, ёқилғи-энергетика соҳасига $5,78 млрд (16%), қишлоқ ва сув хўжалиги — $3,27 млрд (9%), уй-жой коммунал хўжалиги — $3,07 млрд (8%) ҳамда транспорт ва транспорт инфратузилмаси $2,87 млрд (8%) ажратилган.

Кредиторлар қаторида ташқи қарз таркибида халқаро молия институтлари етакчилик қилмоқда — $19,85 млрд ёки жамига нисбатан 54%:

• Жаҳон банки — $8,02 млрд (ташқи қарзнинг 22%и);
• Осиё тараққиёт банки — $7,49 млрд (21%);
• Осиё инфратузилмавий инвестициялар банки — $1,73 млрд (5%);
• Ислом тараққиёт банки — $932 млн (3%);
• Халқаро валюта жамғармаси — $638 млн (2%);
• Европа тикланиш ва тараққиёт банки — $426 млн (1%).

Хорижий ҳукуматларнинг молиявий ташкилотлари суверен мажбуриятларнинг 30%ини — $11,04 млрдни ташкил этади:

• Хитой (Хитой тараққиёт банки, Эксимбанк ва бошқалар) — $3,76 млрд (10%);
• Япония (Япония халқаро ҳамкорлик агентлиги ва бошқалар) — $3,12 млрд (9%);
• Франция (Франция тараққиёт агентлиги ва б.) — $1,17 млрд (3%);
• Жанубий Корея (Эксимбанк, Корея иқтисодий тараққиёт жамғармаси ва б.) — $740 млн (2%);
• Германия (Германия давлат банки) — $491 млн (1%).
• Саудия Арабистони (Саудия тараққиёт жамғармаси) — $134 млн.

Шунингдек, ташқи қарзнинг 16%и инвесторлар ҳиссасига тўғри келади. Январь-центабр ойларида халқаро облигациялар ҳажми $1,7 млрдга ошиб, $5,84 млрдни ташкил этди.

Биринчи ярим йил якунига кўра, Ўзбекистоннинг умумий ташқи қарзи ҳажми $72,2 млрдни ташкил этиб, йил бошидан $8,1 млрдга ўсди. Шундан давлат ташқи қарзи $36,8 млрд (+$2,9 млрд) ҳамда корпоратив ташқи қарз ҳажми $35,4 млрдга (+$5,2 млрд) тенг бўлди.

Октябрь ойида Марказий банк раиси Тимур Ишметов сўмнинг мустаҳкамланиши ҳисобига давлат ташқи қарзига хизмат кўрсатиш харажатлари 1,3 трлн сўмга, корпоратив қарзлар бўйича эса 3,6 трлн сўмга қисқарганини маълум қилди. Иқтисодиётнинг умумий ҳажми 4,9 трлн сўмни ташкил этди.