Forbes миллиардерлар рейтингига кўра, Binance асосчиси ва бош директори Чангпэнг Чжао криптовалюта саноатининг энг бой одамига айланди. Тахминан 65 миллиард доллар бойлиги билан 44 ёшли Чангпэнг дунёнинг энг бой одамлари орасида 19-ўринни эгаллаб, компьютер магнати Майкл Делл ва энергетика магнати Чарлз Кочни ортда қолдирди.
Binance бизнеси
Криптосаноат таҳлилчилари ва Binance бизнеси билан яқиндан таниш одамлар билан суҳбатдан сўнг, Forbes компаниянинг бозор қийматини 92,5 миллиард долларга баҳолади (2022 йилнинг 11 март ҳолатига кўра).
Чжаонинг Binancedagi улуши камида 70 фоизни ташкил қилади. Компания ўзининг молиявий тузилиши ҳақидаги маълумотларни очиқ манбаларда баҳам кўрмайди. Binance расмий равишда Кайман оролларида рўйхатдан ўтган ва дунёнинг 180 дан ортиқ мамлакатларида шуъба корхоналар тармоғи орқали ишлайди, бу эса баъзида муаммоларга сабаб бўлади.
Мисол учун, 2021 йили Япония, Буюк Британия ва Гонконг ҳукуматлари Binance’ни тартибга солувчининг рухсатисиз ҳаракат қилгани учун огоҳлантиришлар берди. 2021 йилнинг май ойида Bloomberg Binance АҚШ Адлия вазирлиги ва Ички даромадлар хизмати томонидан тергов қилинаётгани ҳақида ҳисобот чоп этди.
Компания «пул ювиш ва солиқ тўлашдан бўйин товлаганлик» учун текширилган. Binance ўз қонуний мажбуриятларини жиддий қабул қилиши ва барча талабларга риоя қилишини айтиб, жавоб берди. Компания Bloomberg нашрига изоҳ беришдан бош тортди.
Дунё бўйлаб мавжуд бўлган юзлаб турли криптобиржалар орасида Binance ўзининг ноёб бизнес модели билан ажралиб туради, бу мижозлар учун маҳаллий токенларни (BNB) чиқариш, шунингдек, савдони рағбатлантириш ва янги мижозларни жалб қилиш учун ушбу тангалардан фойдаланишни ўз ичига олади.
Ушбу кўп даражали маркетинг тузилмасида сиз сайтга олиб келадиган токенлар ва одамлар сони комиссия ва чегирмангизга бевосита таъсир қилади.
Дастлаб, BNB биринчи навбатда чегирма билан савдо қилиш учун ишлатилган, аммо кейинчалик тўлиқ ҳуқуқли криптовалюта даражасига кўтарилди, у ҳатто Crypto.com каби рақобатдош биржаларда ҳам тўловлар учун ишлатилиши мумкин.
Binance’га тегишли криптоактивлар нархини кузатувчи CoinMarketCap сайти маълумотларига кўра, BNB токенининг бозор қиймати ҳозирда 73 миллиард долларни ташкил этади.
Чангпэнгнинг Binance’даги улуши
Чангпэнг Чжао токен даромадининг неча фоизига эгалиги номаълум, шунинг учун бу миқдор Forbes ҳисобига киритилмаган. Coinbase’нинг муваффақиятли IPO ва 42 миллиард долларлик бозор баҳоси (2022 йил 11 март ҳолатига кўра) йирик криптовалюта алмашинувини баҳолаш учун бенчмарк беради.
Nomics таҳлилий фирмасининг хабар беришича, Binance савдо ҳажми Coinbase’дан 15 баравар кўп. Чангпэнг Чжао Binance’даги улуши ҳақидаги саволларга жавоб беришдан қочади. 2021 йил январь ойида Forbes журналига берган интервьюсида тадбиркор ўзининг 30 фоизга яқин акцияларига эга эканини айтди.
«Мен ўзимнинг бойлигим қанча эканини билмайман. Бу мени жуда безовта қилмайди», — деди у ёзда.
Аммо Forbes билан анонимлик шарти билан гаплашган маълумотлар билан таниш бўлган одамларга кўра, Чжаонинг Binance’даги улуши камида 70 фоизни ташкил қилади.
Чангпэнг Чжао аслида ким?
Бошқа криптомиллиардерлар сингари, Чжао ҳам ўзини ўзи «кўтарган» дастурчи. У 1977 йилда Хитойнинг Жиангсу шаҳрида туғилган. Чжаонинг отаси профессор «буржуа зиёлиси» деб эълон қилинган ва мамлакатни тарк этган. 1980 йилларнинг охирида оила Ванкуверга, Канадага кўчиб ўтди.
Ўсмирлик йилларида Чангпэнг McDonald’s’да ва ёқилғи қуйиш шохобчасида ишлаган. 16 ёшида у дастурлашни бошлаган, кейинроқ Монреалдаги МакГилл университетида компьютер фанлари бўйича диплом олган.
Ёш кодловчи Токио, Нью-Йорк ва Шанхайда яшаб, Flash Boys, Wall Street миқдорий трейдерлари учун юқори частотали савдо тизимларини яратди.
2013 йилда Чжао покер ўйнаган венчур капиталистдан биткоин ҳақида билиб олади. Бир нечта криптолойиҳалар устида ишлаганидан сўнг у токен савдоси орқали 15 миллион доллар тўплайди ва 2017 йил июль ойида Binance’ни ишга туширади.
Binance’нинг юксалиши
Энг бошиданоқ компания ишлаш тезлиги ва янги маҳсулотларни чиқариш туфайли криптотрейдерлар орасида шуҳрат қозонди. 2019 йилда биржа ўз платформасида янги токенларни чиқариш имконини берувчи восита Binance Launchpad’ни чиқарди ва бир йилдан сўнг стакинг воситачиси Binance Launchpool ишга туширилди.
Binance’нинг тахминий бозор қиймати 92,5 миллиард доллар — TikTok ByteDance, Stripe ва Илон Маскнинг SpaceX каби йирик компаниялари билан тенглаштирилади. Binance 2021 йили сезиларли даражада кенгайишни бошлади.
Февраль ойида компания Forbes’нинг миноритар улушини сотиб олиш учун компанияни сотиб олиш орқали 200 миллион доллар сарфлашни режалаштираётганини эълон қилди.
«Биз иқтисодиётнинг ҳар бир секторига бир ёки иккита мақсадга сармоя киритмоқчимиз ва уларни криптога киритишга ҳаракат қилмоқчимиз», — деди Чжао ой бошида.
Криптобиржалар орасида Binance бозорда ҳукмронлик қилади. Криптовалюта янгиликлари ва тадқиқот нашри The Block маълумотларига кўра, Binance 2021 йилда 9,5 триллион долларлик транзакцияларни амалга оширишга ёрдам берди, бу марказлаштирилган криптобиржалар томонидан қайта ишланган умумий савдо ҳажмининг учдан икки қисмидан кўпроғини ташкил этади.
Forbes маълумотларига кўра, Binance савдо ҳажми ва тўловлари бўйича биржа 2021 йили савдо тўловларида тахминан 16,8 миллиард доллар ҳосил қилган. Компаниянинг қийматини баҳолаш учун Forbes (крипто саноатининг бир нечта таҳлилчилари маслаҳати билан) Binance’нинг тахминий даромадини Coinbase Global корпоратив сотиш қиймати нисбатига кўпайтирди.
Баҳолаш миллиардернинг 2014 йилда сотиб олинган биткоин активларини ҳам ўз ичига олади. Ҳозирда уларнинг қиймати тахминан 50 миллион долларга тенг. Бу Чжао капиталининг 1 фоиздан камроғини ташкил қилади.
Компания вакили Forbes’га электрон почта орқали шундай деди:
«Бозор ўзгарувчанлиги туфайли Binance қийматини, қолаверса, Чангпэнг Чжаонинг шахсий аҳволи ҳақидаги маълумотларни тасдиқлаш биз учун қийин».
Чжао ўзини анча камбағал дея таъкидлайди.
