12 январдан бошлаб Ўзбекистон Республика товар-хом ашё биржасида пропан нархининг ошишига чекловлар кучайтирилди.

Рақобатни ривожлантириш қўмитасининг 9 январдаги (№ 104/02−15) кўрсатмаларига мувофиқ, биржа савдоларида ҳар бир сотувчи учун суюлтирилган газни сотиш нархининг максимал ўсиши (спред) бошланғич нархнинг 20% дан 10% гача пасайтирилди.

Бундан ташқари, агар суюлтирилган газнинг бошланғич нархи бир тонна учун 7,5 млн сўмдан ошса, биржа пропан импортчилари ва маҳаллий ишлаб чиқарувчиларнинг таклифларини қабул қилмайди. Шу тариқа савдода максимал сотиш нархи амалда бир тонна учун 8,25 млн сўм этиб белгиланди.

Нашр сўровига жавобан қўмита кўрилган чораларни инкор этмади ва «биржа савдосида нархларни барқарорлаштиришга қаратилган тузатиш чоралари кучайтирилганини» таъкидлади.

Сўнгги бир йил ичида Ўзбекистонда пропан нархи қарийб 50% га ошди. Биржа маълумотларига кўра, 2025 йил 8 январдан 2026 йил 8 январгача суюлтирилган газнинг биржа нархи бир тонна учун 6,27 млн сўмдан 9,28 млн сўмгача ошди. Фақат январь ойининг дастлабки саккиз кунида ёқилғи нархи 15% га ошди.

Биржа нархларининг кўтарилиши чакана нархларга ҳам таъсир кўрсатди. Агар йил давомида нархлар одатда литри учун 5300 дан 6000 сўмгача ўзгариб турган бўлса, декабрь ойи охирида 6500 сўмга кўтарилди, январь бошида — 7000 сўмга.

Рақобатни ривожлантириш қўмитаси вазиятни бозор тузилмасининг ўзгариши билан боғлади. Биржа савдосида импорт қилинган пропаннинг улуши 20% дан 90% гача кескин ошди, маҳаллий ишлаб чиқариш эса тобора кўпроқ маиший ва ижтимоий эҳтиёжлар учун фойдаланилмоқда. Натижада қўмита импорт қилинган газ биржадаги ўртача нархни белгилаб берганини таъкидламоқда.

Ҳукумат ташкилоти барча ижтимоий тармоқ фаолларини «ички бозорда нархларнинг ошишига ҳисса қўшиши мумкин бўлган» ҳар қандай маълумотни тарқатмасликка чақирди.

Шу билан бирга, Энергетика вазирлигининг куз-қиш мавсуми учун прогнозларида ўтган йилга нисбатан ишлаб чиқаришнинг режадан ташқари ўсиши ва аҳолига пропан етказиб беришнинг кўпайиши тахмин қилинган эди.