Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 30 январдаги «Ўзбекистон-2030» стратегиясини «Атроф-муҳитни асраш ва «яшил иқтисодиёт» йилида амалга оширишга оид давлат дастури тўғрисида»ги 16-сонли Фармонига мувофиқ, мамлакатда экологик жиҳатдан хавфли ва энергия сарфи юқори бўлган ишлаб чиқариш қувватларини модернизация қилиш ҳамда уларни босқичма-босқич шаҳарлар ташқарисига кўчириш бўйича тизимли чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.

Махсус комиссия томонидан саноат корхоналари пойтахт ҳудудидан ташқарига кўчирилмоқда. Бир саноат корхонасини кўчириш шаҳарда йилига 226 тоннадан ортиқ ташламани қисқартириш имконини беради. Мазкур ҳужжатда мутасадди ташкилотлар билан ҳамкорликда Тошкент ва Нукус шаҳарлари, шунингдек, вилоят марказларидан асбест ва цемент саноати, чарм-пойабзал ҳамда паррандачилик ишлаб чиқаришлари, қора ва рангли металлургия, шунингдек, энергия истеъмоли юқори бўлган бошқа тармоқларга мансуб корхоналарни кўчириш бўйича асослантирилган таклифлар ишлаб чиқиш назарда тутилган.

Хусусан, Тошкент шаҳрида фаолияти ушбу талабларга мос келадиган 87 та корхона мавжуд бўлиб, уларни кўчириш мавжуд ишлаб чиқариш қувватларини модернизация қилиш ва технологик жараёнларни замонавий экологик стандартларга мувофиқлаштириш шарти билан босқичма-босқич амалга оширилиши режалаштирилган.

Белгиланган вазифалар ижросини таъминлаш мақсадида Махсус комиссия томонидан саноат объектларида доимий равишда рейд текширувлари ўтказилмоқда. Жумладан, Тошкент шаҳрининг Янгиҳаёт тумани Жанубий саноат зонасида иккиламчи рангли металларни йиғиш, қайта ишлаш ва ишлаб чиқаришга ихтисослашган «Ўзвторсветмет» АЖ фаолияти текширилди. Мазкур корхона экологик хавфлиликнинг И тоифасига мансуб объект ҳисобланади.

2025 йил октябрь ойида ўтказилган текширув натижаларига кўра, атроф-муҳитни ифлослантириш ҳолатлари аниқланган. Корхонага мажбурий кўрсатма берилиб, етказилган экологик зарар учун 18 миллиард 91 миллион 717 минг 137 сўм миқдорида компенсация ҳисобланди.

Махсус комиссия қарори ҳамда Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси кўрсатмаларига асосан, атроф-муҳитга салбий таъсирнинг олдини олиш мақсадида корхона Жиззах вилоятидаги саноат зонасига кўчирилади ва Янгиҳаёт тумани ҳудудида ишлаб чиқариш фаолиятини тўхтатади.

Компенсация тўловлари бўйича берилган имтиёзлар ҳисобидан эскирган ва экологик жиҳатдан зарарли эритиш печлари утилизация қилинади ҳамда корхона фаолиятини замонавий экологик талабларга тўлиқ жавоб берадиган, технологик жиҳатдан такомиллашган ускуналарда давом эттиради.

Кўрилган чора-тадбирлар натижасида йилига ўртача 226,7 тонна зарарли моддалар атмосферага чиқарилишининг олди олиниши кутилмоқда. Бу эса Тошкент шаҳрининг Янгиҳаёт туманида ҳаво сифатининг сезиларли даражада яхшиланишига хизмат қилади.