Ўзбекистонда 2026 йил 1 майдан бошлаб давлат қарзини парламент бошқаради. Янги тартиб кеча, 16 февралда тасдиқланган «Ўзбекистон 2030» стратегиясида белгиланган.

Энди хориждан ташқи қарз олиш ваколати ҳукуматдан Олий Мажлис палаталарига ўтказилади. Ўз навбатида парламент давлат қарзини назорат қилувчи институтга айланади.

Қонунчиликда 2026 йил учун 5 миллиард доллар давлат ташқи қарзи олиш белгиланган. Шундан тенг ярми бюджет тақчиллигини қоплашга, қолгани инвестиция лойиҳаларини молиялаштиришга сарфланиши билдирилган.

Давлат қарзи ошмоқда

2025 йил 1 октябрь ҳолатига кўра, давлат қарзи 43,9 миллиард долларга етган. Бунда қарз миқдори бир йил ичида 4,9 миллиард долларга кўпайган. Олинган кредитларнинг 36,7 миллиард доллари (84 фоизи ташқи қарз, қолган 7,2 миллиард доллари эса (16 фоиз) ички қарздир.

Давлат ташқи қарзининг 19,8 миллиард доллари халқаро молия институтлари томонидан берилган. Энг кўп кредитни Жаҳон банки (8 миллиард доллар) билан Осиё тараққиёт банки (7,5 миллиард доллар) ажратган.

Қарзларнинг 17,4 миллиард доллари (47 фоизи) бюджет тақчиллигини ёпишга сарфланган. Яна 5,8 миллиард доллари (16 фоиз) ёнилғи-энергетика саноатига йўналтирилган. Қолган қисми қишлоқ хўжалиги ва бошқа соҳаларга ишлатилгани билдирилган.