Ўзбекистонда солиқ имтиёзлари адолат тамойили асосида тақдим этилади. Бу ҳақда 17 февраль куни бўлиб ўтган солиқ форумида қўмита раисининг ўринбосари Жаҳонгир Абдиев маълум қилди.

Унинг сўзларига кўра, Солиқ қўмитасининг келгусида амалга оширилиши белгиланган режалари қаторида солиқ имтиёзларини қўллашда самарадорликка эътибор қаратиш кўзда тутилган.

«Биз солиқ имтиёзларини адолатли йўналишга бурмоқчимиз. Бу қандай йўналиш? Ҳар бир солиқ ставкасини самарадорлик тамойили асосида белгилашни режалаштиряпмиз. Жорий йилдан бошлаб бундай тартиб мол-мулк ва ер солиқларига нисбатан қўлланилмоқда. Тасаввур қилинг, 6,5 мингта корхона мол-мулк ва ер солиқларидан (гап солиқ имтиёзлари ҳақида кетмоқда) фойдаланиб, бир сўм ҳам товар айланмасини кўрсатмаган, бирорта ҳам ишчи ёлламаган, фақатгина «ягона дарча»дан рўйхатдан ўтган битта директор билан ишлаган ва унга ҳам иш ҳақи ҳисобламаган», — деди Абдиев.

Солиқ қўмитасининг Иқтисодиёт ва молия вазирлиги билан биргаликда олиб борилган таҳлилларга кўра, 13−17 гектар ер майдонида саноат мажмуаларига эга бўлган айрим ташкилотлар ҳам солиқ имтиёзларидан фойдаланган.

Жаҳонгир Абдиев солиқ имтиёзлари давлат томонидан солиқ тўловчилар бажариши керак бўлган мажбуриятлар учун бериладиган енгиллик ёки преференциялар эканлигини қайд этди.

«Давлат томонидан енгиллик ёки преференциялар берилаётган бир вақтда, солиқ тўловчи томонидан ҳам „саломга яраша алик« бўлиши керак. Унинг йўқлиги учун ҳам адолатлилик тамойили, яъни ресурс солиқлари бўйича солиқ имтиёзларининг товар айланмасидан кам бўлмаган миқдорда белгиланиши биринчи қадамдир. Яқин йилларда амалга ошириладиган ишларимизда шунга урғу берилади», — дея таъкидлади у.

Жорий йилдан бошлаб юридик шахслардан олинадиган мол-мулк ва ер солиғи бўйича имтиёзлар шартлари кучайтирилди. Имтиёзлар фақат йил якунлари бўйича бир вақтнинг ўзида бир нечта шартлар бажарилганда қўлланилади:

• товар ва хизматларни сотишдан олинган даромад солиқ имтиёзлари миқдоридан ошиши керак;
• ходимларнинг ўртача йиллик сони камида 3 кишини ташкил этиши лозим;
• ҳар бир ходимнинг минимал иш ҳақи камида МҲТEКМнинг 2 бараваридан (2,542 млн сўм) кам бўлмаслиги керак.

Шартларга мосликни баҳолаш учун компаниянинг аниқлаштирилган солиқ ҳисоботи, у бўлмаган тақдирда эса олдинги 12 ой давомида товар ва хизматларни сотиш бўйича айланма тўғрисидаги маълумотлар қўлланилади.

Бюджет ва нотижорат ташкилотлари, тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар иштирокидаги компаниялар, маҳсулот тақсимоти тўғрисидаги битимлар иштирокчилари, 2026 йилгача ЭИЗдаги юридик шахслар ва иш ҳақининг 50%ини оладиган ногиронлиги бўлган ходимларнинг камида ярми бўлган компаниялар бундан мустасно.