Рақамли ўйинлар инқилобини бошлаган миллиардер — Гейб Ньюэлл
Дастурчи сифатида йўл бошлаган, корпорацияда ишлаб катта тажриба тўплаган ва кейин барча хавф-хатарни ўз зиммасига олиб мустақил бизнесга киришган инсонлар кўп эмас. Аммо Гейб Ньюэлл ана шундай шахслардан бири бўлиб, у нафақат ўйин индустриясини ўзгартирди, балки бутун дунёда рақамли дистрибуция моделини янги босқичга олиб чиқди.
Gabe Newell 1962 йилда АҚШда туғилган. У ўз фаолиятини Microsoft компаниясида бошлаган ва у ерда бир неча йил ишлаб, Windows тизимлари устида ишлаш жараёнида катта тажриба орттирган. Айнан шу ерда у технология бозорининг келажаги қандай бўлиши мумкинлигини тушуниб етади. Бироқ Ньюэлл барқарор иш жойи билан чекланиб қолишни истамайди. У 1996 йилда ҳамкори билан биргаликда Valve Corporation компаниясини ташкил қилади. Бу қарор ўша пайтда катта таваккалчилик эди, чунки ўйин бозорида кучли рақобат мавжуд эди.
Valve’нинг илк катта муваффақияти “Half-Life” ўйини бўлди. Бу лойиҳа нафақат молиявий жиҳатдан, балки сюжет ва технология жиҳатидан ҳам янги стандарт яратди. Кейинчалик компания “Counter-Strike” ва “Dota 2” каби лойиҳалар билан бутун дунёда машҳурликка эришди. Бироқ Ньюэллнинг энг катта стратегик қадами ўйин яратиш эмас, балки ўйин сотиш тизимини ўзгартириш бўлди. 2003 йилда у Steam платформасини ишга туширди. Дастлаб Steam фақат Valve ўйинларини янгилаш ва тарқатиш учун мўлжалланган эди, аммо кейинчалик у мустақил ишлаб чиқувчилар ва йирик студиялар учун глобал бозорга айланди.
Steam’нинг асосий модели оддий, аммо жуда самарали эди: ҳар бир сотилган ўйиндан фоиз олиш. Бу платформа моделининг афзаллиги шунда эдики, у дунё бўйлаб миллионлаб ўйинчилар ва минглаб ишлаб чиқувчиларни бир тизимга бирлаштирди. Рақамли дистрибуция орқали дисклар, логистика ва анъанавий савдо тармоқларига боғлиқлик камайди. Натижада Valve жуда катта даромад ола бошлади. Бугунги кунда Steam компьютер ўйинлари бозорида етакчи платформа ҳисобланади.
Гейб Ньюэллнинг миллиардерлик мақоми айнан шу платформа туфайли шаклланди. У компанияни биржага чиқармади, шунинг учун Valve хусусий компания бўлиб қолмоқда. Бу эса унинг шахсий улуши юқори эканини англатади. Турли молиявий баҳолашларга кўра, Ньюэллнинг бойлиги бир неча миллиард долларга тенг. Унинг даромади асосан Steam орқали амалга ошириладиган сотувлардан шаклланади.
Ньюэллнинг муваффақиятини таҳлил қилганда, унинг энг катта кучи бозорни олдиндан кўра билиш қобилияти эканини кўриш мумкин. У жисмоний дисклар даври тугашини, интернет тезлиги ошиши билан рақамли савдо устунлик қилишини олдиндан ҳис қилди. Бугун Steam нафақат ўйин сотиш, балки онлайн жамоалар, турнирлар, контент яратиш ва микротўловлар тизимини ҳам ўз ичига олган улкан экотизимга айланган.
Гейб Ньюэлл оммавий чиқишларни кўп қилмайдиган, сокин ва камтарона ҳаёт тарзини афзал кўрадиган тадбиркор сифатида танилган. Унинг фалсафасига кўра, энг катта муваффақият — маҳсулот сифати ва фойдаланувчига қулайлик яратиш орқали келади. У анъанавий бизнесдан кўра инновацион платформалар яратишга урғу берди ва айнан шу қарор уни дунёдаги энг бой ўйин индустрияси тадбиркорларидан бирига айлантирди.
Гейб Ньюэлл тарихи шуни кўрсатадики, миллиардлар ҳар доим ҳам кўз-кўз қилинган ғоялардан эмас, балки инфратузилмани ўзгартирган, бутун бозор қоидаларини янгилаган қарорлардан келади. У яратган Steam платформаси эса бунинг ёрқин мисолидир.
