Ўзбекистонда 2026 йил 1 апрель ҳолатига кўра “Кредитга тақиқ” хизматига уланган жисмоний шахслар сони 2 млн 207 минг 753 нафарни ташкил қилди. Бу ҳақда Кредит-ахборот таҳлилий маркази маълум қилди.

Уларнинг 1 млн 283 минг 506 нафарини эркаклар (58 фоиз), 924 минг 247 нафарини эса аёллар (42 фоиз) ташкил қилди. Ёш тоифасига кўра, бу хизматдан энг кўп 26—23 ёшдагилар фойдаланмоқда (31 фоиз). Ундан кейинги ўринларни 26 ёшгача бўлганлар (24 фоиз), 36—45 ёшдагилар (24 фоиз), 46—55 ёшдагилар (12 фоиз), 56 ёшдан юқорилар (9 фоиз) эгаллади.

Таҳлилга кўра, “Кредитга тақиқ” хизматидан фойдаланувчилар сони сўнгги ойларда кескин ошган. Хусусан, 2025 йил 1 июлда бу кўрсаткич 33 минг кишидан ошган бўлса, 1 октябрда 149 минг кишидан, 2026 йил 1 январда 438 минг кишидан, 1 апрелда эса 2,2 миллион кишидан ошган.

Кредит расмийлаштирилишини тақиқлаш ҳақида

Ўзига кредит ажратилишини тақиқлаш бу қарз, микрокредит ва кредит карталарини олиш имкониятидан вақтинчалик ёки муддациз воз кечиш тўғрисидаги ихтиёрий қарор. Жисмоний шахслар учун ўз маълумотларини кредит битими тузиши тақиқланган шахслар реестрига киритиш хизмати 6 июндан бошлаб ишга туширилганди. Бу орқали фуқаролар ўзларининг иштирокисиз ёки хабарисиз кредит битими расмийлаштирилишининг олдини олиш учун ўзи билан кредит битимини тузишни тақиқлаши мумкин бўлади. Хизматдан фойдаланиш бепул бўлиб, чеклов ҳам қўйилмаган — тақиқни исталганча ўрнатиш ва олиб ташлаш мумкин. “Дарё” ушбу хизматдан фойдаланиш бўйича қўлланма тайёрлаганди.

Кредитга тақиқ қандай қўйилади?

Ушбу хизматни ёқиш ёки ўчиришни онлайн ва офлайн шаклда бир нечта усуллар орқали амалга ошириш мумкин:

• Кредит-ахборот таҳлилий маркази мобил иловаси орқали — “Оммабоп хизматлар” бўлимидан “Кредитга тақиқ” хизмати орқали (Android, iOSва Huawei AppGallery);
• Кредит бюросининг веб-сайтида шахсий кабинет ёки Call-марказ (+998 712034747) орқали;
• Ягона интерактив давлат хизматлари порталида “Кредит битимини тузишга тақиқ қўйиш ёки тақиқни олиб ташлаш” хизмати орқали;
• Давлат хизматлари марказлари орқали.

Бу хизмат нега жорий этилди?

Ўзига кредит олишни тақиқлаш имконияти жисмоний шахс ўзининг иштирокисиз ёки хабарисиз кредит битимини расмийлаштириш билан боғлиқ фирибгарликларнинг олдини олиш мақсадида йўлга қўйилди. Ўзбекистонда 5 йилда кибержиноятлар билан 1,9 трлн сўмдан ортиқ пул талон-торож қилинган бўлиб, 4 фоизи шахс номига онлайн кредит расмийлаштириш орқали амалга оширилган.

Марказий банк бошқарувининг 22 апрелдан кучга кирадиган қарорига кўра, Ўзбекистонда номига фирибгарлар онлайн кредит олган фуқаролардан у билан боғлиқ фоизлар, неустойка, жарималарни ҳисоблаш ҳамда ундириш тўхтатилади. Кредит ташкилоти томонидан онлайн кредит (микроқарз) расмийлаштирилиши ва у билан боғлиқ бошқа тўловлар жабрланувчидан ундирилган ҳолатларда ушбу тўловлар кредит ташкилоти томонидан жабрланувчининг банк картасига ёки у кўрсатган ҳисобварағига суднинг қарори ёки ажрими асосида қайтарилади.