Инфляцион кутилмалардаги пасайиш тикланмаса, монетар сиёсатни янада қатъийлаштиришга тайёр туриш керак — ХВЖ
ХВЖ мутахассисларига кўра, 2026 йилда Ўзбекистонда инфляция кўрсаткичи регуляторнинг 5 фоизлик мақсадли кўрсаткичидан юқори бўлиши кутилмоқда.
Халқаро валюта жамғармаси (ХВЖ) миссияси Ўзбекистон Марказий банкига қатъий монетар сиёсатни сақлаб қолиш, зарурат туғилса, янада қатъийлаштиришга тайёр туришни тавсия қилди. Бу ҳақда апрель бошида мамлакатда бўлган ХВЖ миссияси ташрифи якунлари юзасидан эълон қилган хулосасида маълум қилди.
ХВЖ мутахассисларига кўра, 2026 йилда Ўзбекистонда инфляция кўрсаткичи регуляторнинг 5 фоизлик мақсадли кўрсаткичидан юқори бўлиши кутилмоқда. Бу қисман Яқин Шарқдаги уруш ортидан жаҳон бозоридаги нефть нархининг ўсиши билан боғлиқ. Айни пайтда ушбу таъсир тартибга солинадиган нархларнинг секинроқ ўсиши ҳамда вақтинчалик транспорт субсидиялари билан юмшатилиши мумкин.
Қатъий пул-кредит сиёсати, амалдаги таркибий ислоҳотлар ва нефть нархларининг пасайиши ҳисобига 2027 йилда инфляция МБ мақсадли кўрсаткичига етиши кутилмоқда, дея хулоса қилган ХВЖ экспертлари.
Қайд этиш жоизки, мутахассислар регуляторга қатъий монетар сиёсатни сақлаб қолиш, зарурат туғилса, янада қатъийлаштиришга тайёр туришни тавсия қилди.
«Ўзбекистон МБ 2025 йил март ойидан буён асосий ставкани 14 фоиз даражасида асосли равишда сақлаб қолиб, юқори ижобий реал фоиз ставкаларини таъминлаб келмоқда. Юқори ички талаб, нефть ва озиқ-овқат нархларининг ўсиши ҳамда Яқин Шарқдаги уруш сабабли логистика харажатларининг ошиши натижасида юзага келаётган доимий инфляцион босим шароитида етарлича қатъий сиёсатни сақлаб қолиш ўта муҳим аҳамиятга эга», — дейилади ташкилот миссияси хулосасида.
Шу билан бирга, сўнгги ойларда нархлар пасайиши суръатлари секинлашгани, февраль ойи охирида базавий инфляция кўрсаткичи ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 6,3 фоизгача ошганига эътибор қаратилади. Шуни ҳисобга олган ҳолда, ХВЖ пул-кредит сиёсатини белгилашда иқтисодий маълумотларга таянишда давом этиш ҳамда базавий инфляция ва инфляцион кутилмалардаги пасайиш тенденцияси тикланмаган тақдирда, монетар сиёсатни янада қатъийлаштиришга тайёр туриш кераклигини таъкидлайди.
Пул-кредит сиёсати мақсадларига самаралироқ эришиш учун регуляторга ликвидликни бошқариш воситаларининг кенгайтирилган тўплами, ликвидликни прогнозлашни такомиллаштириш ва ўзаро мулоқотда аниқликни ошириш тавсия қилинган.
«2025 йил апрель ойида жорий этилган валюта курсининг юқори даражадаги мослашувчанлигини сақлаб қолиш иқтисодиётнинг шокларга чидамлилигини оширади, халқаро захираларни ҳимоялайди, валюта хатарларини хеджирлашни рағбатлантиради ва инфляцион таргетлаш режимига ўтишни осонлаштиради», — дея хулоса қилади экспуртлар.
Эслатиб ўтамиз, Марказий банк бошқаруви 18 март куни бўлиб ўтган йиғилишда асосий ставкани йиллик 14 фоиз даражасида ўзгаришсиз қолдириш тўғрисида қарор қабул қилди. Регулятор буни базавий инфляциянинг тезлашаётгани ҳамда ички талабнинг барқарорлиги билан изоҳлади. Геосиёсий кескинликнинг кучайиши импорт нархлари орқали инфляцияга қўшимча босим яратмоқда. Айни пайтда сўм курсига жиддий босим кузатилмаяпти.
