Ўзбекистонда коммунал хизматлар бўйича қарздорликни ундириш соддалаштирилди
Ижро ҳужжатлари бўйича қарздорликларни соддалаштирилган тартибда ундириш кўлами кенгайтирилди.
20 апрелда кучга кирган қонун билан “Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида”ги қонунга ўзгартиришлар ва қўшимча киритилди. Киритилган ўзгартиришларга кўра, ижро ишини юритишнинг соддалаштирилган тартиби қуйидагиларни ундиришга нисбатан ҳам татбиқ этилиши белгиланди:
- почта ва (ёки) видеоконференсалоқа харажатлари;
- коммунал хизматлар тўлови юзасидан қарздорлик;
- кўп квартирали уйлар мулкдорларининг мажбурий бадаллари ёки тўловлари бўйича қарздорлик;
- БҲМнинг 5 бараваридан (2 млн 60 минг сўм) кўп бўлмаган миқдордаги суммани ундириш.
Қонунда давлат ижрочиси соддалаштирилган тартибда ижро этишда қуйидаги мажбурий ижро этиш чораларини қўллаши белгиланган:
- ундирувни қарздор жисмоний шахснинг банклардаги ҳисобварақларида турган пул маблағларига қаратиш;
- меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдоридан кўп бўлмаган миқдордаги суммани ундириш ҳақидаги ижро ҳужжатлари бўйича ундирувни қарздор жисмоний шахснинг иш ҳақига, стипендиясига, пенсиясига ва бошқа турлардаги даромадларига қаратиш.
Бироқ киритилган қўшимчаларга кўра, юқорида келтирилган мажбурий ижро этиш чоралари қуйидагиларга оид ижро ҳужжатларига нисбатан қўлланмаслиги белгиланди:
- видеоконференсалоқа харажатлари;
- кўп квартирали уйлар мулкдорларининг мажбурий бадаллари ёки тўловлари бўйича қарздорлик.
Ижро ишини соддалаштирилган тартибда юритишда давлат ижрочиси томонидан қарорлар қабул қилинмайди (бундан ижро йиғимини ундириш тўғрисидаги қарор мустасно), ундирув қарздорнинг яшаш жойига ёки мол-мулки турган жойга бормаган ҳолда, ахборот-коммуникация технологияларини қўллаш йўли билан масофадан туриб амалга оширилади.
Ўзбекистонда 2026 йил 1 июлдан бошлаб кўп квартирали уй мулкдори ҳар ойнинг 15-санасига қадар мажбурий тўловларни амалга оширмаса, унинг қарздорлиги бартараф этилмагунга қадар электр энергияси учун тўловлари қабул қилинмайди. Жисмоний шахсларнинг мол-мулк ва ер солиғи бўйича қарздорлиги 1 миллион сўмдан ошганда уни электр энергиясининг биллинг тизими орқали ундириш эксперимент тариқасида 2026 йил 16 апрелдан Наманган вилоятида жорий этилди.
