Ўзбекистон 2026 йил I чорагида олтин экспорт қилмагани иқтисодиётга бевосита салбий таъсир кўрсатмайди. Бу ҳақда Марказий банк раиси Тимур Ишметов 29 апрель куни Тошкент шаҳрида ўтган матбуот анжуманида маълум қилди, дея хабар берди “Дарё” мухбири.

Регулятор 2025 йил октябрдан 2026 йил апрелгача олтин экспортини амалга оширмади. Тимур Ишметов фикрича, иқтисодиёт олтинсиз экспорт кўрсаткичи асосида таҳлил қилиниши муҳим.

“Жорий йил I чорагида олтинсиз экспорт 25 фоизга ошди. Биз айнан олтинсиз экспортни таҳлил қилишимиз керак. Ҳақиқатдан ҳам олтин экспорти статистикага катта таъсир кўрсатиши мумкин. Масалан, I чоракда жорий операциялар бўйича баланс тақчиллигининг манфий даражасини гўёки каттароқ қилиб кўрсатди. Лекин биз кўпроқ олтинсиз экспортга қарашимиз лозим. Бунинг (олтин экспорт қилинмаганининг — таҳр.) тўғридан тўғри салбий таъсири йўқ”, деди Марказий банк раиси.

Тимур Ишметов регулятор олтинни ишлаб чиқарувчилардан сотиб олгач, қимматбаҳо металл мамлакат захирасига киритилишини таъкидлади. Экспорт қилинганда эса захиралар олтин қисми камайиб, валюта миқдори ошишига олиб келади. Яъни олтин савдоси захиралар таркиби ўзгаришига таъсир кўрсатади.

“Биз статистик кўрсаткичлар, жумладан ташқи савдо баланси учун олтин экспорт қилмаймиз. Ўзимизнинг стратегиямиз бор. Стратегия доирасида керакли ликвидликни таъминлаган ҳолда, олтинни имкон қадар бозордаги ижобий пайтларда сотишга ҳаракат қиламиз. Йил якунигача олтин экспорт қилиш бўйича прогнозимиз бор. Ўша прогноздаги миқдорда экспорт қилинади”, деди Марказий банк раҳбари.

Ўзбекистон 2025 йил январь-сентябрь ойларида рекорд даражадаги қийматда — 9,9 миллиард долларлик олтин экспорт қилди. Бу тўққиз ойлик республика умумий экспорти тушумларининг 37,1 фоизига тенг. Октябрдан бошлаб қимматбаҳо металл экспорти тўхтаб қолган.

Жорий йил 1 апрель ҳолатига кўра, мамлакат захирасидаги соф олтин ҳажми 13,4 миллион трой унцияни (тахминан 417 тонна) ташкил этди. Унинг жаҳон бозоридаги қиймати 60,1 миллиард долларга баҳоланган. Таққослаш учун, 2025 йил апрели бошида мамлакат захирасида 11,82 миллион трой унция олтин бўлган (367,6 тонна). Қиймати эса 36,9 миллиард доллар экани очиқланган. Бир йил давомида захирадаги олтин ҳажми салкам 50 тоннага, қиймати эса деярли 80 фоизга ўсган.