Марказий банк банкларга, шунингдек, нобанк ташкилотларга нисбатан санкциялар ва бошқа чораларни қўллаш тўғрисидаги низомга ўзгартиришлар киритди. Адлия вазирлиги 2 май куни регулятор раҳбари Тимур Ишметовнинг тегишли буйруғини рўйхатга олди.

Низомнинг амал қилиши сўнгги йилларда Ўзбекистон қонунчилигига киритилган молия муассасаларининг янги турларига ҳам татбиқ этилади. Гап микромолия банклари, факторинг ва кафиллик ташкилотлари ҳамда кредит бюролари ҳақида бормоқда.

Санкцияларни қўллаш тартиби ўзгаради. Хусусан, ҳуқуқбузарликлар учун жарималар миқдори эндиликда ҳуқуқбузар ташкилотнинг молиявий ҳолати ва унинг фаолият кўламини ҳисобга олган ҳолда белгиланади.

Бундан ташқари, санкциялар ва бошқа чораларни қўллаш билан боғлиқ тартиб-таомилларнинг муддатлари қайта кўриб чиқилмоқда. Марказий банк тегишли қарордан кўчирмани молия ташкилотига ёки унинг раҳбарига 7 иш куни ичида юбориши мумкин (ҳозир — 3 иш куни).

Агар ташкилот қарор устидан Апелляция кенгашига шикоят қилса, у шикоятни 15 кун ичида кўриб чиқиши керак. Бироқ энди бу муддатни батафсил ўрганиш ва текшириш зарур бўлганда ёки қўшимча ҳужжатлар сўралганда 1 ойгача узайтиришга йўл қўйилади.

Рухсат этилган кўрсатмалар рўйхатига молиявий хизматлар истеъмолчиларининг ҳуқуқларини тиклаш бўйича чора-тадбирлар киритилди. Марказий банк молия ташкилотига қайта ҳисоб-китоб қилиш, ортиқча ёки асоссиз ундирилган маблағларни қайтаришни буюриши мумкин.

Шунингдек, регулятор қуйидаги ҳолларда банклар ва бошқа ташкилотларнинг айрим операцияларини чеклаш ҳуқуқига эга бўлади:

• банклар устав капиталининг энг кам миқдорига доир талаблар бажарилмаганда;
• киберхавфсизлик таҳдидларининг, шу жумладан банк карталаридан ўғирликларнинг олдини олиш ва бартараф этиш талабларини бузиш.

Марказий банк банк раҳбариятини жаримага тортиши мумкин бўлган қоидабузарликлар рўйхати кўрсатилади. Улар орасида:

• қонун ҳужжатларига мувофиқ банкни ташкил этиш, таваккалчиликларни бошқариш ва ички назоратни таъминлаш бўйича вазифаларни бажармаганлик;
• қонунларга зид қарорлар қабул қилиш ёки уларни қабул қилишга розилик бериш;
• мансаб мажбуриятлари доирасида қоидабузарликларнинг олдини олиш бўйича чоралар кўрмаганлик;
• қоидабузарликлар натижасида истеъмолчиларга етказилган зарарни камайтириш ёки бартараф этиш бўйича чоралар кўрилмаганлиги;
• қоидабузарликлар ва уларнинг сабабларини яширишга қаратилган ҳаракатлар;
• ўз фаолиятида манфаатлар тўқнашувига йўл қўйиши.

Марказий банк ўз сайтида банк раҳбарларига нисбатан қўлланилган санкциялар тўғрисидаги маълумотларни уларнинг тўлиқ исм-шарифларини кўрсатган ҳолда эълон қилиш ҳуқуқига эга бўлади.