Аҳолининг банклардан қарздорлиги рекорд даражада кўпайди
Тошкент шаҳри кредит миқдори жиҳатдан республикада мутлақ етакчи бўлиб қолмоқда. Пойтахтда 1 май ҳолатига жами фоизли қарзлар қолдиғи 290 трлн сўмдан ортган.
Ўзбекистон аҳолисининг банклардаги кредитлари бир йилда 21,2 фоизга кўпайди. Марказий банк қарзлар тақсимотига оид асосий рақамларни очиқлади.
Қарздорлик сезиларли ортди
2026 йил 1 май ҳолатига кўра, банклардан аҳоли ва бизнеснинг жами қарзи 629 трлн сўмга етди (2025 йил майда 565,5 трлн сўм эди). Бунда қарздорлик бир йил олдингига нисбатан 11 фоизга ошган. Йиллик ўсиш — 63,5 трлн сўм (11,2 фоиз).
Кредитларнинг 398,2 трлн сўми тадбиркорлар зиммасида бўлиб, миқдор 12 ойда 23,1 трлн сўмга (12 фоиз) ортган. Аҳоли қарзлари қолдиғи эса 230,8 трлн сўмга етди. Бу бир йил олдингидан (190,4 трлн сўм) қарийб 40,3 трлн сўмга ёки 21,2 фоизга кўп.
2020 йил 1 май ҳолатига кўра, Ўзбекистон аҳолисининг банклардан жами кредитлари 43,8 трлн сўм бўлган. Қолган йиллар май ойи бошларидаги кўрсаткичлар қуйидагича:
- 2021 йил — 58,7 трлн сўм;
- 2022 йил — 75,3 трлн сўм;
- 2023 йил — 113,9 трлн сўм;
- 2024 йил — 156,1 трлн сўм.
Бундан келиб чиқадики, охирги олти йилда аҳолининг банклардаги кредитлари ҳажми беш баравардан ортиққа ўсган.
Жорий йил 1 май ҳолатига кўра, умумий кредитлардан давлат банклари ажратган қисми 417,2 трлн сўм, хусусий банкларники 211,7 трлн сўмни ташкил этган.
Энг кўп кредит олинган ҳудуд
Тошкент шаҳри кредит миқдори жиҳатдан республикада мутлақ етакчи бўлиб қолмоқда. Пойтахтда 1 май ҳолатига жами фоизли қарзлар қолдиғи 290 трлн сўмдан ортган. Бу мамлакатдаги банклар умумий кредитлари ҳажмининг деярли ярмига (46,1 фоиз) тенг. Мазкур қарзларнинг 68,7 трлн сўми аҳоли, 221,2 трлн сўми бизнес субъектлари томонидан олинган. Ҳудудлар кесимида аҳоли ва корхоналарга берилган кредитлар қолдиғи қуйидагича:
- Фарғона вилояти — 36,4 трлн сўм;
- Самарқанд вилояти — 32,3 трлн сўм;
- Тошкент вилояти — 29,7 трлн сўм;
- Қашқадарё вилояти — 29,4 трлн сўм;
- Андижон вилояти — 28,2 трлн сўм;
- Бухоро вилояти — 27,1 трлн сўм;
- Хоразм вилояти — 26,2 трлн сўм.
- Сурхондарё вилояти — 24 трлн сўм;
- Наманган вилояти — 22,7 трлн сўм;
- Қорақалпоғистон Республикаси — 21,2 трлн сўм;
- Жиззах вилояти — 20,5 трлн сўм;
- Навоий вилояти — 20,1 трлн сўм;
- Сирдарё вилояти — 20,4 трлн сўм.
Кўриш мумкинки, пойтахт аҳолисининг ўзи Фарғонадан бошқа исталган бир вилоятнинг жами кредитларига нисбатан икки баравар кўпроқ қарздор.
Қарзларнинг банклар бўйича тақсимоти
Умумий кредитлар қолдиғининг 107,4 трлн сўми давлат тасарруфидаги “Ўзмиллийбанк”ка тегишли. Миқдор жиҳатдан кейинги ўринларни қуйидаги банклар эгаллаган:
- “Агробанк” — 89 трлн сўм;
- “Ўзсаноатқурилишбанк” — 61,7 трлн сўм;
- “Асака банк“ — 40,2 трлн сўм;
- “Халқ банки” — 36,7 трлн сўм;
- “Ипотекабанк” — 35,6 трлн сўм.
Аҳоли қандай мақсадларда кредит олмоқда?
Марказий банк таҳлилига кўра, аҳоли олган қарзларнинг энг кўп қисми — 83,9 триллион сўми ипотека кредитлари ҳисобланади. Мазкур кўрсаткич бир йил олдингидан 4,5 триллион сўмга ўсган. Кейинги навбатда микроқарзлар (50,1 триллион сўм), микрокредитлар (44,3 триллион сўм) ва автокредитлар (39,6 триллион сўм) миқдори нисбатан юқори шаклланган.
Аҳоли олган кредитларнинг 6,9 триллион сўми таълим учун бўлган. Бу қиймат бир йил аввалгидан деярли ўзгармаган. Истеъмол кредитлари миқдори 515 миллиард сўмни ташкил этган.
