Ўзбекистонда банклар томонидан солиқ органларига ахборот тақдим этиш тартиби тўғрисидаги қарор лойиҳаси муҳокамаларга сабаб бўлгач, Солиқ қўмитаси унинг ҳуқуқий асоси ва амалий аҳамияти юзасидан тушунтириш берди.

Жамоатчилик муҳокамасига қўйилган лойиҳада “Банк-солиқ” ахборот алмашиш махсус модули ишлаб чиқилиб, жорий этилиши, жисмоний шахсларнинг бир картасига бир ой давомида бошқа жисмоний шахслар карталари ёки электрон ҳамёнларидан БҲМнинг 500 баравари (ҳозирги кунда 206 млн сўм) ёки ундан ортиқ маблағ келиб тушса, банк бу ҳақда Солиқ қўмитасига маълумот юбориши кўзда тутилганди.

“Айрим нашрларда мазкур лойиҳа асосан жисмоний шахсларнинг омонатлари билан боғлиқ ташаббус сифатида талқин қилинмоқда. Бундай ёндашув ҳужжатнинг асл мазмунини тўлиқ акс эттирмайди. Лойиҳада амалдаги қонунчилик доирасида банклар ва солиқ органлари ўртасида ахборот алмашинувининг ягона қоидаларини белгилаш таклиф этилмоқда. Гап солиқ назорати мақсадлари учун зарур бўлган маълумотларни тақдим этиш тартиби, муддатлари, шакллари ва электрон формати ҳақида бормоқда”, дейилади қўмита изоҳида.

Таъкидланишича, лойиҳа солиқ органларига янги ваколатлар бермайди, банк сирини бекор қилмайди ҳамда фуқаролар ёки тадбиркорларнинг банк ҳисобварақларига эркин кириш имкониятини назарда тутмайди. Банклар солиқ органларига маълумотларни фақат қонунчиликда белгиланган ҳолларда ва тартибда тақдим этишга ҳақли.

Қўмита хабарида билдирилишича, солиқ органларининг тегишли ваколатлари Солиқ кодексининг 134-моддасида мустаҳкамланган. Унда банк ҳар қандай юридик ёки жисмоний шахснинг ҳисобварағи ёки омонати (депозити) очилганлиги (ёпилганлиги), ҳисобварағи ёки омонати (депозити) реквизитларининг ўзгартирилгани тўғрисидаги ахборотни тегишли ҳодиса рўй берган кундан эътиборан уч кун ичида электрон шаклда, ўзи жойлашган ердаги солиқ органига маълум қилиши шартлиги белгиланган.

Шунингдек, “Банк сири тўғрисида”ги қонуннинг 11-моддасига мувофиқ, банк мижозининг солиқ солиш масалалари бўйича банк сирини ташкил этувчи маълумотлар қонунчиликда белгиланган тартибда давлат солиқ хизмати органларига тақдим этилиши мумкин. Бунда солиқ органлари томонидан олинган маълумотлар солиқ сири ҳисобланади. Уларни ошкор этиш, учинчи шахсларга бериш ёки белгиланган мақсаддан ташқари фойдаланиш қонун билан тақиқланади.

“Қайд этиш лозимки, бундай ахборот алмашинуви механизмлари халқаро амалиётда, жумладан, Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилоти мамлакатларида қўлланади ва жаҳон стандартларига мос келади”, дейилади хабарда.

Таъкидланишича, Ўзбекистон ҳам Солиқ мақсадларида шаффофлик ва ахборот алмашинуви бўйича глобал форумга қўшилган, бу эса мазкур соҳада аниқ ва шаффоф қоидалар мавжуд бўлишини тақозо этади.