Марказий банк микроқарзлар беришнинг юқори ўсиш суръатлари билан боғлиқ хатарларнинг «ўртача» даражасини сақлаб қолди. Қисқа муддатли истиқболда регулятор рискларнинг ошишини кутмоқда, ўрта муддатли истиқболда эса ўзгаришсиз қолади. Бу ҳақда Марказий банкнинг 2024 йил якунлари бўйича молиявий барқарорлик шарҳида келтирилган.

Регуляторнинг қайд этишича, банклар кредит портфелида микроқарзлар миқдорининг ўсиб бориши концентрация хавфининг ортишига ва кредит таваккалчилигининг кўпайишига олиб келади. Микроқарзлар ажратишда гаров таъминотининг талаб этилмаслиги ҳисобига қарздорларнинг микроқарзлар бўйича мажбуриятларини бажара олмаган ҳолатида банкларда кредит йўқотишлари юзага келиши мумкин.

Микроқарзларнинг ўсиши билан боғлиқ хатарларни енгиллаштирувчи чоралар сифатида Марказий банк қарз юки кўрсаткичини инобатга олмасдан кредит ажратиш бўйича истисноларни микроқарзларга нисбатан татбиқ этмасликни таклиф қилмоқда.

Шу билан бирга, микроқарзлар учун кредит суммасини қарз олувчининг йиллик даромадига (LTI) нисбати чекловини жорий этиш таклифи илгари сурилди.

Регулятор яна бир чора сифатида минимал истеъмол харажатларидан келиб чиқиб, микроқарз олиш учун зарур бўлган минимал ойлик даромад миқдорини ўрнатиш кераклигини билдирди. Марказий банк молиявий барқарорлик бўйича аввалги ҳисоботдаги барча таклифларни сақлаб қолди.

24 июлдан бошлаб Марказий банк банкларга микроқарзлар ва кредит карталарини концентрациялаш (овердрафт) бўйича талабларни кучайтирмоқда. Бунда микроқарзлар ва кредит карталарининг кредит портфелидаги улуши 25 фоиздан ошмаслиги керак. Регулятор банкларга 2029 йилгача муҳлат берди.

Бундан ташқари, регулятор микроқарзлар бўйича ортиқча тўловнинг максимал миқдорини чеклайди — йилига 50 фоиз. Микроқарзлар бўйича чекланган кунлик ставка ҳам 0,3 фоиздан 0,25 фоизгача пасайтирилмоқда. Қарз олувчининг қарз юки кўрсаткичи ўртача ойлик даромадга нисбатан микроқарзлар бўйича ўртача ойлик тўловлар суммасининг 50 фоизи миқдорида белгиланди.