“Валюта курсини ушлаб туриш имконсиз” — МБ раиси ўринбосари
Марказий банк раиси ўринбосари тадбиркорларни курсни регулятор белгилайди деган гапларга ишонмасликка чиқарди.
Ўзбекистонда валюта курси биржада шаклланади. Бу ҳақда Марказий банк раиси ўринбосари Нодирбек Очилов 27 февраль куни Тошкент шаҳрида ўтказилган экспортёрлар билан учрашувда маълум қилди.
Мулоқотда банк ва биржа вакиллари тадбиркорлар билан валюта алмашув курси ҳақида суҳбатлашган. Тадбирда Нодирбек Очилов Марказий банк валюта курсини белгиламаслигини тушунтирган.
“Курс биржада шаклланади”
Марказий банк раиси ўринбосари алмашув курси валюта биржасида шаклланишига алоҳида урғу берди. Тадбиркорларни курсни регулятор белгилайди деган гапларга ишонмасликка чиқарди.
“Агар қайсидир банк курсга таъсир қилиб, уни оширмоқчи бўлса, оширсин. Пасайтирмоқчи бўлса, биржага кириб пасайтирсин. Банкларга бу ваколат берилган. Агар сизда илова бўлса, бугуннинг ўзида курсни 50 сўм ёки 100 сўмгача пасайтиришингиз мумкин. Бу фақат валюта оқимларидан, позициясидан келиб чиқади. Тушунишингизни хоҳлардикки, валюта бозорида ҳам худди ўзимизнинг оддий товар ёки хизматлар бозори сингари валюта ресурслари қайта тақсимланади, олди-сотди бўлади. Бу бозорда қонуниятлар бор. Қонуниятларнинг энг катта белгиловчиси —талаб ва таклиф. Бизнинг мақсадимиз инфляцион босимларни бартараф этишдан иборат”, деди у.
Нодирбек Очиловнинг айтишича, Ўзбекистон иқтисодиёти фақатгина олтинга қарам эмас. Қатор соҳаларда ишлаб чиқариш ҳажмлари ўсмоқда. Шу боис, худди араб ёки МДҲ давлатлардаги каби фиксирланган курс сиёсатини қўллашнинг имкони йўқ.
Фиксация — Марказий банк маълум курсни қатъий таъминлаб бериши керак дегани. Бунда танланган курс учун Марказий банк ўзининг резервларини “ёқиши” зарур бўлади. Нархни ушлаб туриш учун барча инструментларни ишга солишга асосланган фиксирланган валюта курсининг ўзига яраша талаблари бор. Уни бажаришга давлатга жуда катта валюта тушумлари, йирик миқдордаги валюта захираси керак. Биз у йўлдан анча кетиб бўлганмиз. Бизнинг йўлимиз сузувчи курс томон бўлади. Шу билан бирга, макроиқтисодий, инфляцияни жиловлаш каби параметрлар барқарорлигини таъминлашни мақсад қилганмиз, деди мутахассис.
