Европа ва АҚШдан пул ўтказмалари ҳажми ошиб бормоқда — Марказий банк
Ривожланган мамлакатлар ва бир қатор Осиё давлатларида ишлаётган ўзбекистонликларнинг пул ўтказмалари ҳажми қарийб 22 фоизга кўпайиб, 3,49 млрд долларни ташкил этди.
Марказий банкнинг халқаро миграция ва жисмоний шахсларнинг валюта операциялари бўйича шарҳига кўра, ривожланган мамлакатлар ва бир қатор Осиё давлатларида ишлаётган ўзбекистонликларнинг пул ўтказмалари ҳажми ўтган йилнинг шу даврига нисбатан қарийб 21,7 фоизга ошди.
2025 йил охирига келиб, Қозоғистон, Туркия, Жанубий Корея, АҚШ, Буюк Британия ва Европа Иттифоқидан тушган маблағлар 2024 йилги 2,85 млрд доллар ва беш йил аввалги 1,32 млрд долларга нисбатан анча кўпайиб, 3,49 млрд долларни ташкил этди.
Ўзбекистон глобал миграция жараёнларининг бир қисми бўлиб қолмоқда. Анъанавий йўналишлар (Россия, Қозоғистон, Жанубий Корея ва Туркия) билан бир қаторда, Европа ва Осиё мамлакатларига миграция ҳам кўпайиб бормоқда, бу эса кирувчи пул ўтказмалари таркибида акс этмоқда.
Марказий банк маълумотларига кўра, 2025 йилда пул ўтказмаларининг ўсиши меҳнат миграцияси мамлакатларида ишчи кучига бўлган барқарор талаб ва барқарор иш ҳақи, шунингдек, иқтисодий фаолликнинг ошиши ва ушбу мамлакатлар миллий валюталарининг мустаҳкамланиши билан боғлиқ.
Шу билан бирга, миграция географияси диверсификацияланишда давом этмоқда. Хусусан, Ўзбекистонга қуйидаги мамлакатлардан пул ўтказмалари кўпайди:
- Буюк Британиядан — 135 миллион доллардан 188 миллион долларгача (+39 фоиз);
- Европа Иттифоқи мамлакатларидан — 564 миллион долларгача ёки 37 фоизга (шу жумладан Ирландия — 2,6 баравар, Хорватия — 2,5 баравар, Словакия — 67 фоиз, Литва — 57 фоиз, Нидерландия — 49 фоиз, Польша — 9 фоиз);
- АҚШдан — 577 миллион доллардан 665 миллион долларгача (+15 фоиз),
- Жанубий Кореядан — 534 миллион доллардан 612 миллион долларгача (+15 фоиз).
Европанинг ўзидан пул ўтказмалари ҳажми 2020 йилдан бери тўрт бараварга ошди — 141 миллион доллардан 563 миллион долларгача.
Кўрсаткичлар тақдим этилган мамлакатлар (Россия кўрсатилмаган) бўйича энг кўп миқдорда пул ўтказмалари Қозоғистондан келган — 903 миллион доллар, аммо бу мамлакатдан пул ўтказмаларининг ўсиш суръати 13,6 фоизни ташкил этган.
Туркиядан ўтказмалар 547 миллион долларга етди, бу деярли 35 фоизлик ўсиш дегани.
Марказий банк маълумотларига кўра, Ўзбекистонда ҳар бир олувчига ўртача йиллик ўтказмалар ҳажми 2000−4000 долларни ташкил қилади.
2025 йилда Ўзбекистонга пул ўтказмалари каналларининг тузилиши қуйидагича бўлди:
- 9,9 млрд доллар (52 фоиз) анъанавий тизимлар орқали келган (ўсиш +21 фоиз);
- 397 млн доллар (2 фоиз) — банк ўтказмалари орқали (-49 фоиз),
- 8,6 млрд доллар (46 фоиз) — тўғридан-тўғри банк карталарига P2P ўтказмалари орқали (+1,4 баравар).
P2P ўтказмалари улушининг ўсиши рақамли молиявий хизматларнинг ривожланиши, транзаксияларнинг қулайлиги ва тезлиги ҳамда транзаксия харажатларининг пасайиши билан изоҳланади.


