Инфляция босими шароитида аҳолининг харид қобилияти сезиларли даражада ўзгариши мумкин. Шу сабабли, иш ҳақи бўйича номинал кўрсаткичларни инфляциядан тозаланган ҳолда таҳлил қилиш, яъни реал иш ҳақини аниқлаш муҳим аҳамиятга эга. Ушбу мақола айнан шу мақсадда тайёрланган бўлиб, аҳолининг ҳақиқий даромад даражасини аниқроқ акс эттиришга қаратилган. Осиё тараққиёт банкининг башоратига кўра, 2021 йил охирида Ўзбекистонда инфляция даражаси тахминан 10% бўлиши кутилган эди. Сўнгги бозор фаолияти ва иқтисодий ҳолат таҳлили шуни кўрсатмоқдаки, ушбу прогноз реал инфляция даражаси сифатида асосли ҳисобланади. Шунинг учун таҳлилдаги иш ҳақи кўрсаткичлари айнан шу 10% инфляция коэффициенти асосида қайта ҳисоблаб чиқилди ва уларнинг реал харид қобилияти ҳисобга олинди.
Асосий иш ҳақи кўрсаткичи: Тошкент шаҳри, Ўзбекистоннинг энг йирик ишбилармон ва иқтисодий жиҳатдан ривожланган ҳудуди ҳисобланади. Бу ерда халқаро компаниялар, хусусий сектор ва саноат корхоналари жамланган. Шу сабабли, Тошкент миллий меҳнат бозори тузилишида муҳим аҳамиятга эга.
Анализ доирасида Тошкент бўйича маълумотлар намунанинг муҳим қисми сифатида олинган, чунки бу ҳудудда иш билан бандлик ва иқтисодий фаоллик жуда юқори. Бу эса мамлакатдаги иш ҳақи ҳолатини яхшироқ ифодалаш имконини беради. Мазкур кўрсаткичлар тўлиқ бандлик асосидаги иш ҳақи даражасини ифодалайди.
Раҳбар лавозимларидаги даромадлар: Ўзбекистондаги кўплаб бўлим ва йўналиш раҳбарлари барқарор ва рақобатбардош даромадларга эга. Уларнинг йиллик даромади одатда 100-150 миллион сўм атрофида бўлиб, айниқса логистика, кадрлар бошқаруви, таълим ва харид соҳаларида юқори.
- Кадрлар тайёрлаш ва ривожлантириш бўйича раҳбар – 129 212 800 сўм/йиллик
- Кадрлар бўлими раҳбари – 128 861 400 сўм/йиллик
- Лойиҳаларни локализация қилиш бўйича раҳбар – 135 773 100 сўм/йиллик
- Маркетинг ва тадқиқотлар бўлими раҳбари – 97 622 272 сўм/йиллик
- Таъминот занжирини бошқариш бўлими раҳбари – 137 523 893 сўм/йиллик
- Инвестиция лойиҳалари раҳбари – 126 062 900 сўм/йиллик
- Маъмурий бўлим раҳбари – 124 956 509 сўм/йиллик
- Ҳудуд бўйича раҳбар – 140,100,950 сўм/йиллик
- Техник ёрдам операциялари раҳбари – 123 654 900 сўм/йиллик
Малакали мутахассислар даромади: Бошқарувчи лавозимларсиз ҳам, кўплаб малакали мутахассислар барқарор ва бозор даражасидаги даромадларга эга. Айниқса IT, таълим ва молия соҳаларида:
- Катта бухгалтер – 161 402 200 сўм/йиллик
- Иқтисодчи – 134 067 921 сўм/йиллик
- Молиявий таҳлилчи – 136 671 181 сўм/йиллик
- Android дастурчи – 134 067 921 сўм/йиллик
- Веб-разработчик – 110 638 575 сўм/йиллик
- Инглиз тили ўқитувчиси – 68 166 400 сўм/йиллик
- График дизайнер – 52 065 212 сўм/йиллик
- Ўқув маркази ўқитувчиси – 74 375 200 сўм/йиллик
- Умумтаълим мактаби ўқитувчиси – 82 002 709 сўм/йиллик
Жинслар ўртасида иш ҳақи бўйича тафовут: 2021 йил ҳолатига кўра, аёллар йиллик кўрсаткичда ўртача ҳолда эркакларга нисбатан 55,45% кам иш ҳақи олган. Бу эса Ўзбекистонда жинслар ўртасидаги иш ҳақи бўйича катта тафовут мавжудлигини кўрсатади.
Хулоса: 2021 йил якунига кўра, Ўзбекистонда малакали мутахассислар ва бўлим раҳбарлари учун бозор иш ҳақи йиллик кўрсаткичда 200 миллион сўмгача бўлган диапазонда шаклланган. Бу даража айниқса Тошкент шаҳридаги хусусий сектор ва бизнес учун хос бўлиб, иқтисодий фаолликнинг асосий нуқталари айнан шу ерда жойлашган.
Тошкент шаҳри иш ҳақи бозорида асосий кўрсаткич сифатида қолмоқда ва 200 миллион сўмлик иш ҳақи замонавий Ўзбекистон иқтисодиётидаги барқарор ўртача даромад даражаси сифатида қаралади.
