«Савдогарбанк» ўз номини ўзгартиради

18:19 | 29.6.22

Марказий банк омонатлар бўйича бир нечта тижорат банкларига кўрсатма хатлари юборди

17:30 | 29.6.22

Ўзбекистонда долларнинг расмий курси кескин кўтарилди, рубль 210 сўмдан ошди

16:08 | 29.6.22

Буюк Британия Европа давлатларига газ етказиб беришни тўхтатиши мумкин

14:52 | 29.6.22

АҚШ Ўзбекистондаги компанияга қарши санкция киритди

13:10 | 29.6.22

Nissan сентябргача Россияда автомобиль ишлаб чиқаришни тўхтатади

12:30 | 29.6.22

Ўзбекистонда бўш турган биноларга нисбатан юқори солиқ ставкасини белгилаш бекор қилинди

11:04 | 29.6.22

Ўзбекистонда кластерлар ортиқча толани ойма-ой мажбурий биржага чиқаради

10:36 | 29.6.22

АҚШ Россия олтинига қарши санкция жорий қилди

9:15 | 29.6.22

Президент тўқимачилик соҳасидаги 50 та брендни Ўзбекистонга олиб келиш бўйича топшириқ берди

20:30 | 28.6.22

Ўзбекистонда тўқимачилик соҳаси учун солиқ ва божхона маъмурчилиги енгиллаштирилади

19:00 | 28.6.22

Ўзбекистонда автомобиль орқа ён ойналарини қорайтириш текин бўлди

18:20 | 28.6.22

Ўзбекистонда долларнинг расмий курси 10 800 сўмга тушди

17:17 | 28.6.22

«Тўқимачилик — бизга кам харажат билан олтиндан ҳам кўп даромад келтирадиган соҳа» — Мирзиёев

15:30 | 28.6.22

Ўзбекистондан Сеулга парвозлар сони кўпайтирилади

15:10 | 28.6.22

Франция автомобиллари Ўзбекистоннинг UzChasys фаралари билан жиҳозланади

15:00 | 28.6.22

Ўзбекистон ва АҚШ бизнес жараёнларини аутсорсинг қилиш бўйича корпорация ташкил этади

14:00 | 28.6.22

Россия еврооблигациялар бўйича дефолтга учрагани эълон қилинди

12:51 | 28.6.22

«Қора рўйхат»га тушганларга кредит берилмайдими? Марказий банк аниқлик киритди

Банк тизимида «қора рўйхат» тушунчаси, умуман, кредит ажратилиши тақиқланган фуқаролар бўйича тузилган «махсус рўйхат» ёки «маълумотлар базаси» мавжуд эмас.

«Қора рўйхат»га тушганларга кредит берилмайдими? Марказий банк аниқлик киритди
Фото: Sputnik

Марказий банкнинг Банк хизматлари истеъмолчиларининг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш хизматига кўплаб фуқаролардан «қора рўйхат»га тушгани учун кредит берилмаётгани тўғрисида мурожаатлар келиб тушмоқда. Бу ҳақда банк матбуот хизмати хабар берди.

Мурожаатчиларнинг изоҳлашича, банклар уларга «Марказий банкнинг қарз олувчилар бўйича ‘қора рўйхат’ига (‘чёрний список’) кирганини ва бундай рўйхатга тушганларга кредит берилмаслигини» важ қилиб кўрсатмоқда.

Регуляторнинг таъкидлашича, банк тизимида «қора рўйхат» тушунчаси, умуман, кредит ажратилиши тақиқланган фуқаролар бўйича тузилган «махсус рўйхат» ёки «маълумотлар базаси» мавжуд эмас.

«Қора рўйхат» тушунчаси етарли билим ва малакага эга бўлмаган айрим банк ходимлари томонидан кредит аризасини кўриб чиқиш жараёнида илгари олинган ёки жорий кредити бўйича тўловларни кредит шартномасида белгиланган муддатлардан кечиктириб тўлаган фуқароларга «қора рўйхатга тушиб қолгансиз» деб изоҳ бериши (тушунтириши) оқибатида вужудга келмоқда.

Ушбу ҳолат аслида фуқаронинг «кредит тарихи» маълумотлари билан боғлиқ бўлиб, ҳозирги кунда ундан барча кредит берувчи ташкилотлар фуқарога кредит беришдан олдин ушбу маълумотлардан фойдаланмоқда.

«Кредит тарихи» нима ва унинг қандай аҳамияти бор? 

Сўнгги йилларда кредит ташкилотлари (банклар ва микрокредит ташкилотлари) ва ҳаттоки айрим товар истеъмол кредити берувчи савдо ташкилотлари томонидан фуқароларга кредит ажратиш жараёнида уларнинг илгари олган қарз маблағлари бўйича мажбуриятларини ўз вақтида бажарганлиги ҳамда жорий қарздорликлари мавжудлигига алоҳида эътибор қаратилмоқда.

Фуқароларнинг кредит битимлари, уларнинг ижро этилиши ҳолати, жумладан, илгари қайси кредит ташкилотларидан қанча миқдорда кредит олганлиги, кредит тўловларини ўз вақтида тўлаганлиги, бошқа кредитлар учун берилган амалдаги кафилликлар ҳамда жорий кредит қарздорликлари тўғрисидаги маълумотлар мажмуи «кредит тарихи» деб аталади. 

Кредит ташкилотлари «кредит тарихи» маълумотлари асосида потенциал қарз олувчининг кредитга лаёқатлилигини баҳолайди, яъни қарз олувчи олаётган кредити бўйича мажбуриятларини келгусида лозим даражада бажара олиш имконияти, илгари олган кредитлари бўйича мажбуриятларини ўз вақтида бажарганлиги, бошқа кредит ташкилотларидан ҳозирги қарздорлиги миқдори каби маълумотларни ўрганиб чиққан ҳолда фуқаронинг кредит тўловларини тўлаш борасида қай даражада интизомли ва масъулиятли эканлиги тўғрисида хулоса чиқаради.

Ҳар бир кредит ташкилоти ўзининг кредитлаш тартиби талаблари ва кредитнинг қайтмаслик рискини баҳолаш мезонларидан келиб чиқиб, потенциал қарз олувчининг кредит тарихи маълумотлари, даромади ҳамда таклиф этилаётган кредит таъминотини таҳлил қилади ва якунда кредит ажратиш ёки ажратмаслик юзасидан мустақил қарор қабул қилади. Ўз навбатида, мазкур қарорлар турли кредит ташкилотларида турлича бўлиши мумкин.

Марказий банкнинг Банк хизматлари истеъмолчиларининг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш хизмати фуқароларни «кредит тарихи» ҳисоботида муддати ўтган қарздорлик тўғрисидаги маълумотлар пайдо бўлишининг олдини олиш учун кредит ва бошқа молиявий мажбуриятлар бўйича тўловларни ўз вақтида тўлаб боришга чақирди.

Қайд этилишича, қарз бўйича мажбуриятларни ўз вақтида бажаришда маъсулиятсизликка йўл қўйиш, яъни кредит тўловларини белгиланган муддатлардан кечиктириб тўлаш «ҳозирча арзимас бўлиб туйилса ҳам», келгусида кредит ташкилотларидан қарз олиш имкониятини пасайишига сабаб бўлиши мумкин.

Аввалроқ Марказий банк кредитларга кафил бўлган фуқароларни огоҳлантирганди.

«Савдогарбанк» ўз номини ўзгартиради
Молия 18:19 | 29.6.22
«Савдогарбанк» ўз номини ўзгартиради
Марказий банк омонатлар бўйича бир нечта тижорат банкларига кўрсатма хатлари юборди
Молия 17:30 | 29.6.22
Марказий банк омонатлар бўйича бир нечта тижорат банкларига кўрсатма хатлари юборди
Ўзбекистонда долларнинг расмий курси кескин кўтарилди, рубль 210 сўмдан ошди
Молия 16:08 | 29.6.22
Ўзбекистонда долларнинг расмий курси кескин кўтарилди, рубль 210 сўмдан ошди
Буюк Британия Европа давлатларига газ етказиб беришни тўхтатиши мумкин
Иқтисодиёт 14:52 | 29.6.22
Буюк Британия Европа давлатларига газ етказиб беришни тўхтатиши мумкин
АҚШ Ўзбекистондаги компанияга қарши санкция киритди
Бизнес 13:10 | 29.6.22
АҚШ Ўзбекистондаги компанияга қарши санкция киритди
Nissan сентябргача Россияда автомобиль ишлаб чиқаришни тўхтатади
Бизнес, Технология 12:30 | 29.6.22
Nissan сентябргача Россияда автомобиль ишлаб чиқаришни тўхтатади