Марказий банк сўрови: 61 фоиз иштирокчи қарзларини ўз вақтида қайтаришга қийналмоқда
Ўрганишларга кўра, банкдан қарздор респондентларнинг ўртача қарз юки даражаси 51 фоизни ташкил этган. Яъни улар даромадининг ярмидан кўп қисмини қарз тўлашга сарфлайди.
Марказий банк Ўзбекистонда 2026 йил I ярмини қамраб олувчи аҳоли қарз юки даражасини аниқлаш бўйича сўров ўтказди. Жараёнда мамлакат бўйлаб 5,8 минг респондент иштирок этди.
Қарздорлар кўп
Аҳоли қарз юки даражасини баҳолашда респондентларнинг банк ва банкдан ташқари қарздорлиги ҳисобга олинган. Сўров иштирокчилари орасида оила аъзолари сони 5 киши бўлганлар энг катта улушни ташкил этган — 28 фоиз.
Респондентларнинг катта қисми асосий меҳнат фаолияти бўйича оилавий ўртача ойлик даромади 12 миллион сўмгача эканини қайд этган. Бундан ташқари, жами респондентларнинг 19 фоизи қўшимча даромад манбаига эгалигини билдирган. Хусусан, мазкур респондентларнинг 58 фоизида 4 миллион сўмгача бўлган қўшимча ойлик даромади мавжуд.
“Жами респондентларнинг 77 фоизи ўзи ёки оила аъзоларидан бирида банк ва банкдан ташқари қарз мажбуриятлари мавжудлигини қайд этган”, дейилади таҳлилда.
Қатнашчилардан 68 фоизи банкдан қарзи борлигини қайд этган. Уларнинг ҳар беш нафаридан бирида банкдан ташқари ҳам қарздорлик мавжуд.
Қарзини қайтаришга қийналаётганлар улуши юқори
Иштирокчилар қарзларнинг 20 фоизини уй-жой сотиб олиш ёки таъмирлаш учун олганини билдирган. Яна 18 фоиз қарздорлик автомобил хариди қилиш мақсадида юзага келган. Қарзи борларнинг 8 фоизи уни қайтариш учун яна қарз олганини қайд этган.
“Респондентларнинг 61 фоизи қарз мажбуриятларини ўз вақтида қайтаришда қийинчиликларга дуч келаётганини маълум қилган”, дейилади таҳлилда.
Қарздор сўров қатнашчиларининг 47 фоизи кейинги ярим йилда тўлов қобилияти яхшиланишини, яна 42 фоизи эса молиявий имконияти ўзгаришсиз қолишини тахмин қилган.
Жами респондентларнинг 15 фоизи кейинги олти ой давомида ўзи ёки оила аъзолари томонидан қўшимча қарз олишга эҳтиёж борлигини билдирган. Уларнинг 25 фоизи қарз ҳисобига уй-жой сотиб олиш ёки таъмирлашни режалаштирган.
Қарз юки юқорилигича қолмоқда
Ўрганишларга кўра, банкдан қарздор респондентларнинг ўртача қарз юки даражаси 51 фоизни ташкил этган. Яъни улар даромадининг ярмидан кўп қисмини қарз тўлашга сарфлайди.
Қарздор иштирокчиларнинг 47 фоизида қарз юки 50 фоиздан юқори даражада шаклланган.
Таҳлил қилинишича, 68 фоиз респондент қарз қайтариш учун ойига 6 миллион сўмдан кам пул тўлайди. Иштирокчилардан 48 фоизи қарзларни уч йилдан қисқа муддатга олган. Респондентларнинг 27 фоизи эса қарзни узиб бўлишига беш йил ва ундан ортиқ йил кераклигини таъкидлаган.
