Ўзбекистонда кўчмас мулкни бозор баҳосига ўтказилгандан сўнг, кўчмас мулк солиғи ставкаларини қайта кўриб чиқиш режалаштирилмоқда. Бу ҳақда Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг 2026−2028 йилларга мўлжалланган молиявий стратегиясида маълум қилинган.

2028 йилгача бўлган солиқ сиёсатига мувофиқ, бутун республика бўйлаб кўчмас мулкни солиққа тортиш мақсадида унинг бозор қийматини аниқлаш тизими босқичма-босқич жорий этилади. Шу асосда кўчмас мулк солиғи ставкаларини пасайтириш назарда тутилган.

Март ойида президент кўчмас мулкни оммавий баҳолаш тизимини жорий этиш тўғрисидаги фармонни имзолаган эди. Янги тизим кўчмас мулкнинг кадастр қийматини бозор нархига яқинлаштириши керак.

Натижада Ўзбекистондаги 8 млн дан ортиқ турар ва нотурар жойлар ҳамда 7 млн та ер участкаларининг иқтисодий активлар сифатидаги қиймати аниқланиши кутилмоқда.

Янги тизимнинг жорий этилиши солиқ солишда «адолат тамойили»ни таъминлашга қаратилган. Бундан ташқари, унинг ҳисобидан кўчмас мулк бозори маълумотларининг максимал даражада тўлиқ базасини яратиш режалаштирилмоқда.

2025−2026 йилларда кўчмас мулкни оммавий баҳолаш тажриба тариқасида Тошкент шаҳрида ўтказилади. 2026 йилдан Нукус шаҳри ва вилоят марказларида, 2027 йилдан бошқа ҳудудларда ҳам ишлар бошланади.

Яқинда Солиқ қўмитаси раиси Шерзод Кудбиев уй-жойларни сотишда нотариал қийматни сунъий равишда пасайтириш ҳолатлари ҳақида гапирди. Ярим йил давомида 2000 та ҳолатда битимларни расмийлаштиришда уй-жойнинг квадрат метри нархи 1 млн сўм деб кўрсатилган. Бундай объектларнинг умумий майдони 353 минг квадрат метрни ташкил этди.

9300 та ҳолатда уйларнинг квадрат метри 1 млн сўмдан 3 млн сўмгача сотилган, умумий майдони — 702 минг кв.метр. Умумий майдони 933 минг кв.метр бўлган яна 13,5 мингта битимда қиймат 1 кв.метр учун 3 млн сўмдан 5 млн сўмгача бўлган.

«Тошкентда пардозсиз уй-жойнинг бир квадрат метри $300−400 дан кам эмас. Вилоятларда ёки чекка ҳудудларда эса нархлар бундан арзонроқ бўлиши мумкин. Солиқ қўмитаси уй-жойларнинг минимал қийматини белгилаш тарафдори, аммо бу қонуний ишлайдиган қурувчиларни ҳимоя қилиш учун зарур», — деди Кудбиев.

Шерзод Кудбиев Ўзбекистон қурувчилар ассоциациясини Тошкент шаҳрида уй-жойларнинг минимал нархини белгилаш бўйича таклифлар ишлаб чиқишга ва келажакда ушбу меъёрга амал қилишга чақирди. Унинг таъкидлашича, пойтахтда уй-жой нархи бир кв.метри учун камида $500 ни ташкил этади.