Ўзбекистон банк секторини глобал трансформациялар кутмоқда – таҳлил
KPMG томонидан тайёрланган ҳисоботга кўра, Ўзбекистонда ёшлар аҳолининг ярмидан кўпини ташкил қилади. Бироқ банкларнинг аксарияти бу сегмент билан тизимли ишламаяпти. Фақат 4-5 та банк молиявий тарбия ва ёшлар учун мослаштирилган маҳсулотларни таклиф қилмоқда.
KPMG томонидан тайёрланган Global Digital Banking Trends & Insights 2025 ҳисоботида рақамлаштириш, мижозлар талабининг ошиши ва финтех рақобати Ўзбекистон банклари фаолиятига таъсир ўтказаётгани келтириб ўтилган.
Ҳисоботга кўра, 2018 – 2023 йилларда хизмат кўрсатиш нархи ошган бўлсада, мижозлар тажрибаси сифати пасайган. KPMG экспертлари мижозлар эҳтиёжининг ўсишини асосий глобал тренд сифатида қайд этган. Энди фойдаланувчилар банклардан фақат тезкор хизмат эмас, балки эмпатия, шаффофлик ва шахсий ёндашувни ҳам кутишмоқда.
Ўзбекистонда бу борадаги ўзгаришлар энди бошланяпти: банк иловалари интерфейси янгиланмоқда, учинчи томон карталари қўллаб-қувватланмоқда. Экспертлар фикрича, банклар индивидуал хизмат сценарийларига ўтиши зарур.
Банк соҳасида ёшлар омили
KPMG прогнозига кўра, 2030 йилгача дунёда 30 ёшгача бўлганлар даромади 400 фоизга ошади. Бу қатламга ўша пайтда 84 триллион долларга яқин капитал ўтади. Шу сабабли, youth banking концепцияси банклар учун стратегик йўналишга айланмоқда.
Ўзбекистонда ёшлар аҳолининг ярмидан кўпини ташкил қилади. Бироқ банкларнинг аксарияти бу сегмент билан тизимли ишламаяпти. Фақат 4-5 та банк молиявий тарбия ва ёшлар учун мослаштирилган маҳсулотларни таклиф қилмоқда.
Мутахассислар фикрича, ёшларга мўлжалланган банк маҳсулотлари, ўргатувчи модуллар, мослаштирилган интерфейслар орқали бу аудиторияни эрта босқичда жалб этиш ва уларнинг содиқлигини таъминлаш мумкин.
Сунъий интеллектнинг банк тизимидаги ўрни
KPMG The Intelligent Bank 2025 ҳисоботида қайд этилишича, банкларнинг 80 фоиздан ортиғи сунъий интеллектни стратегик актив деб баҳоламоқда. СИ ёрдамида қарор қабул қилиш, фирибгарликни аниқлаш, мижозга шахсий таклифлар бериш каби функциялар автоматлаштирилмоқда.
Ўзбекистонда эса СИ технологиялари ҳали кенг жорий этилмаган. 2024 йилда давлат даражасида СИ стратегияси қабул қилинган бўлсада, банклар бу борада суст ҳаракат қилмоқда. Асосий тўсиқлар – эски IT тизимлар, интеграцияланмаган маълумотлар ва етарли мутахассислар йўқлиги.
Шунга қарамай, Ўзбекистон банкларида катта имконият мавжуд. Мижозларнинг рақамли фаоллиги ва транзакциялар ҳажми ортиб бораётган бир пайтда, СИ технологияларини қўллаш орқали хизмат сифати, тезлиги ва хавфсизлигини сезиларли даражада ошириш мумкин.
Ҳисоботга кўра, Ўзбекистон банклари учун муваффақият калити — мижозга йўналтирилган ёндашув, сунъий интеллект, ёшлар билан тизимли ишлаш ва инновацияларни тез жорий этиш. Банклар бу ўзгаришларга тайёр бўлиши шарт, акс ҳолда бозор улушини йўқотиш хавфи ортади.
