Олтин ва газ экспорти, автомобиллар импорти ортган — Ўзбекистон ташқи савдоси шарҳи
Ўзбекистоннинг 2025 йилдаги ташқи савдо айланмаси 81,2 миллиард долларга етди. Бу тарихий рекорд бўлиб, 2024 йилдагига нисбатан 20,7 фоизлик ўсиш кузатилган.
Статистика қўмитасига таҳлилига кўра, мамлакат йил давомида 33,8 миллиард долларлик товар ва хизматлар экспорт қилган. Мазкур кўрсаткич 2024 йилдагидан 24 фоизга юқори. Импорт ҳажми эса 47,3 миллиард доллардан ошган (йиллик ўсиш — 18,5 фоиз). Умумий ҳисобда 13,5 миллиард долларлик ташқи савдо тақчиллиги юзага келган.
Энг йирик уч ҳамкор
Хитой Ўзбекистоннинг энг йирик ташқи савдо ҳамкори бўлиб қолмоқда. Ўтган йили икки давлат ўртасида қарийб 17,2 миллиард долларлик савдо қилинган. Таққослаш учун, 2024 йилда бу кўрсаткич 12,7 миллиард долларни ташкил этганди.
Кейинги йирик ҳамкор Россия бўлиб, 2025 йилда икки мамлакат савдо айланмаси ҳажми деярли 13 миллиардга яқинлашган (бир йил илгари 12 миллиард доллар эди).
Учинчи йирик ҳамкор сифатида Қозоғистон қайд этилган. Мазкур мамлакат билан Ўзбекистон ўртасидаги йиллик савдо айланмаси 4,9 миллиард доллардан ошган. Бир олдинги рақамлар 4,4 миллиард доллардан юқорироқ бўлган.
Нималар кўп тушум келтирди?
Ўтган йилда Ўзбекистон қарийб 9,9 миллиард долларлик олтин экспорт қилган. Бу тарихдаги энг йирик йиллик қиймат ҳисобланади. Солиштириш учун, 2024 йилда хорижга 7,5 миллиард долларлик олтин сотилганди. Яъни йиллик сотув қиймати 32,3 фоизга ўсган.
2025 йилда олтин савдосидан республика жами экспорт тушумларининг 29,3 фоизи келган.
Кейинги ўринда тушумларнинг 28,9 фоизини хизматлар таъминлаган. Йил давомида 9,7 миллиард доллардан ортиқ хизматлар экспорт қилинган (2024 йилда 7,5 миллиард доллар эди).
Ўз навбатида 2,9 миллиард долларлик озиқ-овқат маҳсулотлари ва тирик ҳайвонлар (бир йил олдин 2,2 миллиард доллар), 1,5 миллиард долларлик минерал ёқилғи, мойлаш материаллари (2024 йилда 1,3 миллиард долларлик) экспорти амалга оширилган. Шу билан бирга, хорижга 673,6 миллион долларлик нефть маҳсулотлари (ўсиш 18,6 фоиз), 628,8 миллион долларлик табиий газ (йиллик ўсиш 1,4 фоиз) сотилган. Сабзавотлар ва мевалар экспорти 38,6 фоизга ўсиб, 2,2 миллиард долларга етган.
Импорт таркиби
Ўзбекистон 2025 йилда энг кўп импорт қилган маҳсулотлар — машиналар ва транспорт асбоб-ускуналари бўлган. Бир йил ичида мамлакатга 16 миллиард долларлик (йиллик ўсиш 18,1 фоиз) шундай товарлар келтирилган. Бу умумий импорт улушининг учдан бирига (33,8 фоиз) тенг. Ушбу таркибнинг 3,7 миллиард доллари енгил автомобиллар (ўсиш 10,4 фоиз) ҳиссасига тўғри келган.
Хизматлар импорти 5,3 миллиард долларни (ўсиш 11,1 фоиз) ташкил этган. Мазкур тармоқ таркибида асосий улуш сафарлар (49 фоиз), транспорт хизматлари (23,7 фоиз), телекоммуникация, компьютер ва ахборот хизматлари (10,6 фоиз) ҳиссасига тўғри келган.
Ўз навбатида озиқ-овқат маҳсулотлари ва тирик ҳайвонлар импорти 4,5 миллиард долларга (ўсиш 18,5 фоиз), кимёвий воситалари хариди 5,6 миллиард долларга етган (ўсиш (19,5 фоиз).
Мамлакат йил мобайнида 1,65 миллиард долларлик газ импорт қилган. Мазкур кўрсаткич 2024 йилдагидан 1,2 фоизга кам.
Автомобиллар учун бензин импорти 1,55 миллиард долларни ташкил этиб, йиллик ўсиш ҳажми 5,8 фоиз бўлган. Ўтган йили республикага хориждан 2 миллиард долларлик нефть маҳсулотлари(ўсиш 2,2 фоиз) харид қилинган.
