Диссертациялар ёзиб бериш хизмати мавжуд — бу очиқ сир. Алоҳида шахслар, баъзи олий таълим муассасаларида бу борада хизматларни таклиф этади… Тажрибамга кўра, докторлик диссертацияларининг ярмидан кўпи ноҳақ амалиётларни ўз ичига олади, жумладан, диссертацияни ёздириш ёки журналларга мақолаларини тайёрлатиш учун (одатда 3-5 минг АҚШ доллари) пул тўлаш, — деб ёзади тадқиқот муаллифлари.

Тадқиқот муаллифларига кўра, олий таълим муассасаларида докторантлар ва уларнинг илмий раҳбарларининг чуқур (advanced) илмий тадқиқотлар методологияси бўйича кўникмаларини ривожлантириш ҳамда уларга илмий маълумотлар базаларидан фойдаланишга имкон бериш учун ресурслар етишмайди. Бу эса тадқиқотчиларнинг сифатли, таъсирчан (impactful) тадқиқотлар олиб бориш ва нуфузли, тақриздан ўтадиган (reviewed) илмий журналларда мақолалар чоп этиш имкониятини чеклайди.

Таъкидланишича, Ўзбекистондаги илмий кадрлар тайёрлашнинг «илмий раҳбар — шогирд» модели билим, кўникмалар ва компетенцияларни етказиш имкониятларини чекламоқда, докторантларга бириктириладиган илмий раҳбарларининг ўзлари ҳам ўз соҳаларидаги илмий янгиликлардан ва замонавий илмий тадқиқот методларидан хабардор эмас.

Тадқиқот муаллифлари билан суҳбатлашганларнинг фикрига кўра, нафақат докторантура, балки бакалавриат ва магистратура ҳам ислоҳотга муҳтож: уларда танқидий фикрлаш ва тадқиқотлар олиб бориш бўйича базавий кўникмалар ўргатилмайди.