Яқин йилларда Ўзбекистоннинг иқтисодий ўсиши аста-секин тезлашишда давом этади. Бу ҳақда Осиё тараққиёт банкининг (ОТБ) «Осиёнинг ривожланишига назар» ҳисоботида сўз боради.

Мутахассислар республика ЯИМнинг ўсиш суръатларини ўтган йилда 6,5 фоиз деб баҳолаган, бу 2023 йилга нисбатан 0,2 фоизга кўп. Бунга биринчи навбатда, қурилиш материаллари, нефть-кимё маҳсулотлари ва тўқимачиликка бўлган талабнинг ошиши, шунингдек, қурилиш ҳажмининг 8,8 фоизга ошиши сабаб бўлган.

Шунингдек, меҳмондўстлик, умумий овқатланиш, транспорт ва логистика соҳалари орқали хизматлар соҳаси ҳам 7,7 фоизга ўсган. Бошқа томондан, нефть ва газ захираларининг камайиши фонида кончилик соҳаси 1,9 фоизга пасайган, қишлоқ хўжалигида эса дон ва чорвачилик маҳсулотлари ишлаб чиқарилиши қисқарган.

Халқаро пул ўтказмалари ҳажми 30 фоизга ошган — бу инфляциянинг 9,4 фоизгача секинлашуви билан биргаликда истеъмол ҳажмининг ўсишига хизмат қилган. Анъанавий йўналишлар (Россия, Қозоғистон) билан бир қаторда АҚШ, Буюк Британия, Туркия ва Жанубий Кореядан ҳам пул ўтказмалари ошган.

Талабнинг ошиши билан бирга бу жорий ҳисоб балансидаги дефицитни ЯИМнинг 5 фоизигача камайтиришга ёрдам берган. Нефть-кимё, озиқ-овқат, транспорт ва туризм соҳаларидаги экспорт ўсиши, автомобиль импортининг камайиши натижасида ташқи савдо балансидаги салбий кўрсаткич 21 фоизга қисқарган.

Инвестициялар ҳажми 27,6 фоизга ошган, бунда хусусий, шу жумладан, хорижий сармояларнинг кўпайиши муҳим роль ўйнаган. Бироқ Марказий банк томонидан автомобиль кредити ва ипотека бўйича чекловлар сабабли кредитлаш ҳажми 14 фоизга кўтарилган холос.

Солиқ тушумларининг ошиши, шунингдек, мис, олтин ва бошқа хомашё нархларининг қулайлиги бюджет даромадларини ЯИМнинг 30,5 фоизгача кўтарилишига олиб келган. Фискал консолидация билан бирга бу бюджет тақчиллигини тахминан 5 фоизгача камайтирган.

Жорий йил якунига кўра, ЯИМ 6,6 фоизга ўсиши кутилмоқда — бу ички талаб, саноат ва хизматлар соҳасининг кенгайиши ҳисобига амалга ошади. 2026 йилда эса бу кўрсаткич яна бир оз ошиб, 6,7 фоизга етиши мумкин.

ОТБ озиқ-овқат, тўқимачилик ва нефть-кимё маҳсулотларига бўлган талаб сақланиб қолишини, инфратузилма ривожланишини давом эттиришини кутмоқда. Шу сабабли умумий инвестициялар ҳар йили ўртача 25 фоизга ошиб боради, ташқи савдо балансидаги камомад эса ЯИМнинг 4,5 фоизгача қисқаради.