Ўзбекистонда иш билан банд аҳолининг 48 фоизи солиқ тўламасдан норасмий ишламоқда. Бу ҳақда 30 июль куни Тошкент шаҳрида ўтган мулоқотда Фискал таҳлиллар институти бўлим бошлиғи Учқун Абдуғаниев маълум қилди.

Мутахассис давлат бюджети ижроси самарадорлигини ошириш бўйича таҳлиллар ўтказилганини айтди. Таъкидланишича, мамлакатда меҳнат ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, расмий ишга жойлашишни соддалаштириш ва назоратни кучайтириш орқали расмий бандликни кенгайтириш зарур.

“Бугун иш билан банд бўлганларнинг 48 фоизи, яъни қарийб ярми норасмий секторда фаолият юритаётгани сабабли ижтимоий солиқнинг мунтазам тўловлар базаси чекланмоқда”, деди институт вакили.

Учқун Абдуғаниевнинг ҳисоб-китобларга асосланиб айтишича, мамлакатда 1 миллион фуқаронинг расмий бандликка ўтказилиши бюджетида қўшимча 3 триллион сўмгача солиқ тушуми келтиради.

“Бу маблағ эвазига 480 ўринли 100 та мактаб қуриш мумкин”, дея таъкидлади мутахассис.

Жорий йил апрель ойида Фискал таҳлиллар институти Ўзбекистонда минимал иш ҳақини қайта кўриб чиқиш бўйича таклифлар илгари сурганди. Ташкилот томонидан тақдим этилган рақамларда норасмий бандлик даражаси юқоридаги мулоқотда айтилганидан пастроқ кўрсатилган.

“Норасмий бандлик даражаси 38–40 фоизни ташкил этади. Маълумотларга кўра, 14,7 миллион иқтисодий фаол аҳолидан тахминан 5,4 миллион киши расмий секторда банд”, дейилган таҳлилда.

Шу билан бирга, институт амалиётда ходимларни расман энг кам иш ҳақи даражасида расмийлаштириб, даромаднинг қолган қисмини норасмий тарзда тўлаш ҳолатлари кузатилишини ҳам маълум қилган.

Аввалроқ Ўзбекистонда 1,2 миллион нафар ходим ойига 1,3 миллион сўмгача маош олаётгани маълум қилинганди. Мазкур миқдор харажатларни қоплашга умуман етмаслиги билдирилган.