Солиқ қўмитаси ижтимоий тармоқларда кешбэк тизими юзасидан тарқалаётган хабарлар фонида расмий муносабат билдириб, тизимни бекор қилиш ёки унинг амал қилишини чеклаш режалаштирилмаганини маълум қилди.

Қўмита қайд этишича, «Ижтимоий ҳимоя ягона реестри»га киритилган фуқароларни қўллаб-қувватлаш мақсадида айрим маҳсулот ва хизматлар харидида алоҳида имтиёзли кешбек тартиби жорий этилган. Унга кўра, қўй, мол ва парранда гўшти, тухум, ўсимлик ёғи, ун, шакар, дори воситалари ҳамда тиббий хизматлар учун одатдаги 1 фоизлик кешбек ўрнига харид суммасида тўланган қўшилган қиймат солиғи (ҚҚС)нинг тўлиқ миқдори қайтарилади.

Бироқ айрим фуқаролар ва тадбиркорлик субъектлари ушбу имтиёздан ноқонуний фойдаланишга урингани аниқланган. Хусусан, сохта ёки ҳақиқатга тўғри келмайдиган фискал чеклар расмийлаштирилиб, ҚҚС суммаларини асоссиз равишда қайтариб олиш ҳолатлари кузатилган.

Маълумотларга кўра, май ойининг ўзида республика бўйича 389 та корхонага тегишли сохта чеклар орқали ҚҚСни қайтариб олмоқчи бўлган «Ижтимоий ҳимоя ягона реестри»даги 248,5 минг нафар фуқаро шубҳали харидорлар реестрига киритилган. Натижада 83,1 миллиард сўмлик кешбэк тўловлари вақтинча тўхтатилган. Апрель ойида эса бу кўрсаткич 122,1 минг нафар фуқаро ва 102,5 миллиард сўмни ташкил этган.

Ҳудудлар кесимида ҳам йирик ҳажмдаги ноқонуний уринишлар қайд этилган. Жумладан, Навоий вилоятида 13 та МЧЖга тегишли чеклар орқали расмийлаштирилган 34,8 миллиард сўмлик кешбек тўлиқ ушлаб қолинган. Фарғона вилоятида 38,3 миллиард сўмлик кешбэкнинг 3,9 миллиард сўми тасдиқланиб, 34,4 миллиард сўми тўланмаган. Андижон вилоятида эса 34,1 миллиард сўмлик кешбэкдан 5,8 миллиард сўми тасдиқланиб, 23,8 миллиард сўми ушлаб қолинган.

Солиқ қўмитаси аниқланган ҳолатлар кешбэк тизимининг ўзига эмас, балки ундан ноқонуний манфаат кўришга уринган айрим шахслар ва тадбиркорлик субъектлари фаолиятига тааллуқли эканини таъкидлади. Қайд этилишича, мақсад тизимни бекор қилиш эмас, балки унинг адолатли ва манзилли ишлашини таъминлашдан иборат.

Шунингдек, фуқароларга «Солиқ» иловасида фақат ўзлари амалга оширган харидлар учун берилган фискал чекларни рўйхатдан ўтказиш, бошқа шахсларнинг чекларини киритмаслик тавсия этилди. Сохта чекларни сотиш ёки харид қилиш ҳолатларига дуч келинганда эса Солиқ органларининг комплаенс ва коррупцияга қарши назорат бўлинмаларига мурожаат қилиш сўралган.

Амалдаги тартибга кўра, бошқа шахсга тегишли чекни унинг рухсатисиз ўзлаштириш, ҳуқуқбузарлик содир этиш ёки кешбек олиш ҳуқуқини суиистеъмол қилиш ҳолатларига йўл қўйган фуқаролар шубҳали харидорлар реестрига киритилиши мумкин.