Жорий йилнинг 1 июль ҳолатига кўра, ярим йилда Ўзбекистоннинг давлат қарзи 43,37 млрд долларга етди. Бу ҳақда Иқтисодиёт ва молия вазирлиги сайтидаги маълумотларда келтирилган.
Кўрсаткич 2024 йилнинг мос даврига нисбатан 1,16 баробар — $6,13 млрдга ўсди, йил боши билан таққослаганда эса $3,16 млрдни (+7,86%) ташкил этди. Давлат қарзининг ялпи ички маҳсулотга (ЯИМ) нисбати 35 фоиздан 34,2 фоизга камайди.
Давлат қарзининг асосий қисми ташқи қарзга тўғри келади — 84 фоиз. Январь—июнь ойларида унинг ҳажми $2,68 млрдга (+7,97 фоиз) ошиб, $36,41 млрдни ташкил этди. Ички қарз эса $473 млн ўсиш билан $6,96 млрд (+7,29 фоиз) бўлган. Йил давомида ташқи қарз $5,5 млрдга (+17,85 фоиз), ички қарз эса $632 млнга (+9,9 фоиз) ошди.
Ярим йилда ташқи қарзнинг асосий қисми — 47 фоизи ($16,96 млрд) буджетни қўллаб-қувватлашга йўналтирилган. Ёқилғи-энергетика соҳасига $5,89 млрд (16 фоиз), қишлоқ ва сув хўжалиги — $3,13 млрд (9 фоиз), уй-жой коммунал хўжалиги — $3 млрд (8 фоиз) ҳамда транспорт ва транспорт инфратузилмаси $2,91 млрд (9 фоиз) ажратилган.
Кредиторлар қаторида ташқи қарз таркибида халқаро молия институтлари етакчилик қилмоқда — $19,44 млрд ёки жамига нисбатан 53 фоиз:
- Жаҳон банки — $7,84 млрд (ташқи қарзнинг 22 фоизи);
- Осиё тараққиёт банки — $7,46 млрд (20 фоиз);
- Осиё инфратузилмавий инвестициялар банки — $1,69 млрд (5 фоиз);
- Ислом тараққиёт банки — $935 млн (3 фоиз);
- Халқаро валюта жамғармаси — $642 млн (2 фоиз);
- Европа тикланиш ва тараққиёт банки — $401 млн (1 фоиз).
Хорижий ҳукуматларнинг молиявий ташкилотлари суверен мажбуриятларнинг 31 фоизини — $11,19 млрдни ташкил этади:
- Хитой (Хитой тараққиёт банки, Эксимбанк ва бошқалар) — $3,86 млрд (11 фоиз);
- Япония (Япония халқаро ҳамкорлик агентлиги ва бошқалар) — $3,18 млрд (9 фоиз);
- Франция (Франция тараққиёт агентлиги ва б.) — $1,16 млрд (3 фоиз);
- Жанубий Корея (Эксимбанк, Корея иқтисодий тараққиёт жамғармаси ва б.) — $750 млн (2 фоиз);
- Германия (Германия давлат банки) — $481 млн (1 фоиз).
- Саудия Арабистони (Саудия тараққиёт жамғармаси) — $136 млн.
Шунингдек, ташқи қарзнинг 16 фоизи инвесторлар ҳиссасига тўғри келади. Олти ойда халқаро облигациялар ҳажми $1,65 млрдга ошиб, $5,78 млрдни ташкил этди.
Эслатиб ўтамиз, ўтган йил якуни билан Ўзбекистоннинг давлат қарзи 2023 йилга нисбатан $5,27 млрдга ўсиб, $40,19 млрдни ташкил этди. Ўсишнинг асосий қисми давлат ташқи қарзи ҳиссасига тўғри келиб ($33,72 млрд), ўтган йил давомида унга $4 млрддан ортиқ маблағ қўшилган.
