Сунъий интеллект инқилобининг соясида ўсган миллиард — Люси Го
Сунъий интеллект ҳақида гап кетганда, одатда эътибор алгоритмлар, чат-ботлар ёки роботларга қаратилади. Аммо бу инқилобнинг энг муҳим қисми — кўзга кўринмайдиган инфратузилма. Ана шу инфратузилмани барпо этган шахслардан бири Люси Го ҳисобланади. У Scale AI компаниясининг асосчиларидан бири сифатида глобал AI бозорининг қоидаларини ўзгартирди ва 30 ёшга етмай туриб дунёдаги энг ёш self-made аёл миллиардерлар қаторига кирди.
Люси Го АҚШда хитойлик муҳожирлар оиласида туғилган. Ота-онасининг муҳандис бўлиши унинг болалигидаёқ техника ва мантиқий фикрлаш муҳитида ўсишига таъсир қилди. У ёшлигидан компьютер ўйинлари, интерфейс дизайни ва код ёзишга қизиқди. Люси учун технология ҳеч қачон фақат назария бўлмаган — у ҳар доим амалиёт ва натижага интилган. Мактаб ва университет давридаёқ у фриланс ишлар қилиб, рақамли маҳсулотлар яратиш орқали пул ишлаш мумкинлигини тушуниб етган.
Люси Карнеги Меллон университетида ўқишни бошлайди, аммо тез орада анъанавий таълим тизими унга мос келмаслигини англайди. Унинг фикрича, технология жуда тез ривожланаётган пайтда аудиторияда ўтириб қолиш — имкониятни бой бериш эди. Шу сабаб у Thiel Fellowship дастурига қўшилиб, университетни ташлашга қарор қилади. Бу қарор кўпчиликка таваккалчиликдек туюлган бўлса-да, Люси учун бу стратегик қадам эди. У ўқишдан воз кечмади, балки ўрганишнинг бошқа, тезроқ ва амалиётга яқин йўлини танлади.
2016 йилда Люси Го ва ёш дастурчи Александр Ванг Scale AI компаниясига асос солади. Ўша пайтда сунъий интеллект ҳақида ҳамма гапирарди, аммо катта муаммо бор эди: AI моделлари учун сифатли, аниқ ва тўғри белгиланган маълумот етишмасди. Алгоритмлар расмни тўғри танимас, видеони тушунмас, матнни нотўғри талқин қиларди. Сабаби оддий эди — уларни ўргатадиган маълумотлар етарли даражада тайёрланмаган.
Scale AI айнан шу бўшлиқни тўлдирди. Компания сунъий интеллект учун маълумотларни белгилаш, тозалаш ва баҳолашни индустриал даражага олиб чиқди. Бу фақат аутсорсинг эмас, балки инсон меҳнати ва автоматлаштирилган алгоритмларни бирлаштирган мураккаб тизим эди. Натижада Scale AI қисқа вақт ичида сунъий интеллект бозорида ҳал қилувчи ўрин эгаллади. OpenAI, Meta, Google, Tesla ва ҳатто АҚШ Мудофаа вазирлиги каби йирик мижозлар айнан шу компания хизматларидан фойдаланган.
Компаниянинг ўсиши жуда тез бўлди. Бир неча йил ичида Scale AI “unicorn” мақомига чиқди, кейин эса унинг баҳоси ўнлаб миллиард долларга етди. 2020 йиллар ўртасига келиб компаниянинг йиллик даромади юзлаб миллион доллар билан баҳолана бошланди. Энг муҳими, замонавий катта тил моделлари ва компьютер кўриш тизимларининг катта қисми айнан Scale AI тайёрлаган маълумотлар орқали ўқитилган.
2018 йилда Люси Го компанияни тарк этади. Бу қарор ортида бошқарув ва стратегия бўйича келишмовчиликлар турарди. Аммо у энг муҳим жиҳатни унутмади — Scale AI’даги улушини сақлаб қолди. Кейинчалик айнан шу улуш унинг миллиардлаб бойлигининг асосига айланди. Компания ўсган сари, унинг акциялари ҳам қимматлашди ва Люси Го Forbes рўйхатларида энг ёш self-made аёл миллиардер сифатида тилга олина бошлади.
Scale AI’дан кейин Люси Го стартап муҳитида қолди, аммо бошқа ролда. У Backend Capital венчур фонди орқали ёш технологик стартапларга сармоя кирита бошлади. Унинг инвестиция фалсафаси жуда содда: шов-шувли PR эмас, ишлайдиган маҳсулот муҳим. Шунингдек, у Passes платформасини ишга тушириб, ижодкорлар учун тўғридан-тўғри аудитория билан ишлаш ва контентни монетизация қилиш имконини берувчи янги моделни таклиф қилди.
Люси Го жамоатчиликдаги образи билан ҳам анъанавий Силикон водийси қоидаларига мос келмайди. У ўзини идеаллаштирилган “girlboss” сифатида кўрсатмайди, технологик элита ичидаги иккиюзламачиликни очиқ танқид қилади ва ижтимоий тармоқларда ҳам тўғридан-тўғри фикр билдиради. Шу боис у айримлар учун илҳом манбаи бўлса, бошқалар учун ноқулай фигура ҳисобланади.
Муваффақият ва тан олиниш
2025-йилда Forbes Го ҳақидаги маълумотлар асосида уни дунёдаги энг ёш “self-made” аёл миллиардери деб эълон қилди. Унинг сонингча бойликлари асосан Scale AI’даги улушидан келиб чиққан бўлиб, бу улушнинг қиймати 1 миллиард доллардан ошмоқда.
Люси ўз ютуқларини жуда реал ва шунчаки “гуруҳлик тармоқ” орқали эмас, балки қатъий меҳнат, стратегик қарорлар ва рисолаларни реаллаштириш орқали топган. Аммо у ҳам халқ орасида турли фикрларга сабаб бўлган — айримлар унинг ижтимоий тармоқдаги образини танқид қилишади, бошқалар эса уни илҳом манбаи сифатида кўради.
Люси Го ҳикояси — бу фақат бойлик ҳақида эмас. Бу ҳикоя сунъий интеллект қандай қилиб яратилаётгани, кимлар орқали ишга тушаётгани ва ҳақиқий таъсир қаерда эканини кўрсатади. Унинг йўли шуни исботлайдики, энг катта таъсир кўпинча энг кўзга ташланмайдиган жойда бўлади. AI инқилобида Люси Го айнан шу соядагина қолган, аммо ҳал қилувчи ўринни эгаллаган шахслардан бири сифатида тарихда қолади.
