Ўзбекистон Туркиядан асосан қайси озиқ-овқат маҳсулотларини импорт қилмоқда?

14:52 · 03.12.2022

Санкт-Петербургдан Тошкент ва Самарқандга авиарейслар йўлга қўйилади

14:15 · 03.12.2022

Тошкентда уй-жойлар нархи қанчалик ўзгарди — таҳлил

12:32 · 03.12.2022

Ўзбекистон Қозоғистондан асосан қайси озиқ-овқат маҳсулотларини импорт қилмоқда?

12:11 · 03.12.2022

Саёҳат учун энг хавфли мамлакатлар номи эълон қилинди

11:30 · 03.12.2022

Германия Қатардан суюлтирилган газ сотиб олади

10:50 · 03.12.2022

Бухорода давлатга 2,5 млрд сўм зарар етказган майнинг ферма аниқланди

10:04 · 03.12.2022

Тошкентда «яшил туризм»га бағишланган анжуман бўлиб ўтди

20:19 · 02.12.2022

Ҳиндистон дунёнинг учинчи йирик иқтисодиётига айланиши мумкин

18:48 · 02.12.2022

«Украинани қайта тиклашга 350 млрд доллардан зиёдроқ маблағ керак» — Жаҳон банки раҳбари

15:44 · 02.12.2022

Ўзбекистон ЕХҲТдаги ҳамкорларни Термиз халқаро логистика марказидан фойдаланишга чақирди

14:47 · 02.12.2022

Jordan Aviation авиакомпанияси Иорданиядан Ўзбекистонга тўғридан-тўғри рейсларни йўлга қўяди

14:29 · 02.12.2022

БМТга ёрдамга муҳтож инсонлар учун қанча маблағ кераклиги маълум қилинди

14:00 · 02.12.2022

Фарғона «ТХТЯ—2022»да 15 млн долларлик шартнома имзолади

13:20 · 02.12.2022

Россиялик сайёҳатчиларнинг Ўзбекистонга ташрифи 20 фоизга ошди

13:07 · 02.12.2022

Тошкент вилоятида коммунал учун ундирилган маблағлар сув таъминоти ходимлари томонидан «еб» юборилди

11:30 · 02.12.2022

Ўзбекистонга энг кўп қайси озиқ-овқат маҳсулотлари импорт қилинади?

10:57 · 02.12.2022

Швейцария Россиянинг 8 млрд долларлик молиявий активларини музлатиб қўйди

10:24 · 02.12.2022
Таҳлил 21:10 · 25.11.2021

Аҳолини пул жамғариш борасида рағбатлантириш: Жамғарилган маблағлардан нега самарали фойдаланилмаяпти?

Прогнозлаштириш ва макроиқтисодий тадқиқотлар институти Kommers.uz’га махсус мақола тақдим этди

Аҳолини пул жамғариш борасида рағбатлантириш: Жамғарилган маблағлардан нега самарали фойдаланилмаяпти?
Фото: «sweetcredits.ru»

Прогнозлаштириш ва макроиқтисодий тадқиқотлар институти экспертлари томонидан молиявий хизматлар соҳасида пул маблағларини автоматик жамғариб боришга мўлжалланган банк депозитларини очиш бўйича шарҳ тайёрланди.

Ўзбекистон аҳолисининг аксариятида банк тўлов карталари мавжуд бўлса-да (масалан, банк депозит ҳисоб рақамлари эгаларининг сони ҳар 1000 кишига 849 нафарни ташкил этади), фуқароларнинг фақат 19 фоизигина жамғариб борилувчи банк ҳисоб рақамларига эга. Ваҳоланки, бу кўрсаткич Туркияда 58 фоиз, Ҳиндистонда 61 фоиз, Эронда 69 фоиз, Малайзияда 103 фоиз, Хитойда эса 157 фоизни ташкил этади.

Жамғармалар иқтисодий ўсишнинг асосий манбаларидан бири ҳисобланди. Жамғармаларни шакллантириш (бўш пул маблағларининг аҳоли томонидан мунтазам йиғиб борилиши) иқтисодиётнинг қўшимча молиявий ресурсларга бўлган талабини қондиришда аҳамиятли ҳисобланади. Ҳозирги кунда мамлакатимизда ушбу пул маблағларидан самарали фойдаланилмаяпти.

Бунинг асосий сабаблари қуйидагилар:

  • биринчидан, аҳолининг жамғариб бориладиган депозитлар орқали қўшимча даромад орттириш каби молиявий билимларга етарлича эга эмас;
  • иккинчидан, аҳоли истеъмолининг катта қисмини жорий давр билан боғлаши. Натижада, пул жамғаришнинг янги механизмларини жорий қилиш кечикади.

Бундан ташқари, дунё аҳолисининг катта қисми истиқомат қилаётган паст даромадли мамлакатларда автоматик жамғармалар тизими яхши йўлга қўйилмаган. Шунинг учун, ушбу давлатларда олинадиган иқтисодий фойда нисбатан паст даражада. Зарур молиявий инфратузилманинг мавжуд эмаслиги паст даромадли мамлакатларда автоматик жамғармалар жорий қилишни ва улардан фойдаланишни чеклайди.

Бироқ, рақамли иқтисодиётнинг жадал ривожланиши молиявий хизматлардан фойдаланиш имкониятларини кенгайтиради. Бу эса ўз навбатида, расмий банк ҳисоб рақамларига эга бўлмаган кўплаб инсонларга автоматик жамғармалардан фойдаланиш имкониятини берувчи молиявий инфратузилмаларни тақдим этиши мумкин. Шу муносабат билан ПМТИ кенг қамровли тажрибани ўтказишни режалаштирмоқда. Мақсад — маблағларни автоматик тарзда жамғаришнинг истиқболли усуллари ва аҳоли маблағларини миллий иқтисодиёт ривожига жалб қилишнинг қўшимча рағбатлантирувчи омилларини ишлаб чиқиш.

Тажриба натижалари асосида аҳоли учун келажак ривожига хизмат қилувчи шахсий фондларни шакллантиришда энг қулай ва фойдали шароитларни яратувчи янги молиявий механизмларни татбиқ этиш бўйича таклиф тайёрланади ва ҳукуматга тақдим этилади. Бу эса айниқса, ривожланаётган Ўзбекистон иқтисодиётининг инвестицияларга бўлган талабини қондиришда муҳим ҳисобланади.

Жасур Жалолов, Ҳаётбек Сайдалиев

Ўзбекистон Туркиядан асосан қайси озиқ-овқат маҳсулотларини импорт қилмоқда?
Иқтисодиёт 14:52 · 03.12.2022
Ўзбекистон Туркиядан асосан қайси озиқ-овқат маҳсулотларини импорт қилмоқда?
Санкт-Петербургдан Тошкент ва Самарқандга авиарейслар йўлга қўйилади
Янгиликлар 14:15 · 03.12.2022
Санкт-Петербургдан Тошкент ва Самарқандга авиарейслар йўлга қўйилади
Тошкентда уй-жойлар нархи қанчалик ўзгарди — таҳлил
Таҳлил 12:32 · 03.12.2022
Тошкентда уй-жойлар нархи қанчалик ўзгарди — таҳлил
Ўзбекистон Қозоғистондан асосан қайси озиқ-овқат маҳсулотларини импорт қилмоқда?
Янгиликлар 12:11 · 03.12.2022
Ўзбекистон Қозоғистондан асосан қайси озиқ-овқат маҳсулотларини импорт қилмоқда?
Саёҳат учун энг хавфли мамлакатлар номи эълон қилинди
Таҳлил 11:30 · 03.12.2022
Саёҳат учун энг хавфли мамлакатлар номи эълон қилинди
Германия Қатардан суюлтирилган газ сотиб олади
Янгиликлар 10:50 · 03.12.2022
Германия Қатардан суюлтирилган газ сотиб олади