Дунё бўйлаб миллиардерлар сони камайди

14:50 · 09.12.2022

Сурхондарёда АИ-80 бензинини қиммат сотган АЁҚШ аниқланди

14:23 · 09.12.2022

Ўзбекистонда пул ўтказмалари учун ҳақ тўлаш хизматлари нархлари 0,7 фоизга ошди

11:45 · 09.12.2022

Москвадан Самарқандга учган самолёт Тошкентга йўналтирилди

10:29 · 09.12.2022

Дунёнинг энг бой оилалари эълон қилинди

10:19 · 09.12.2022

Ўзбекистон карлар жамияти аъзолари учун хайрия тадбири ташкил этилди

23:22 · 08.12.2022

Покистон пиёзни асосан Ўзбекистондан импорт қилмоқда

21:12 · 08.12.2022

Финляндия Украинага 4,5 млн доллар молиявий ёрдам ажратади

20:03 · 08.12.2022

Ўзбекистоннинг олтин-валюта захиралари кўпайди

17:24 · 08.12.2022

Тошкентдан қатнайдиган шаҳарлараро қўшимча автобуслар қатнови йўлга қўйилади

16:00 · 08.12.2022

Samsung заводида чип ишлаб чиқариш ҳажми ошди

14:36 · 08.12.2022

Toyota Россиядаги заводининг барча ходимларини ишдан бўшатади

12:27 · 08.12.2022

Дунёнинг энг бой одами ўзгарди

11:46 · 08.12.2022

Баффет фонди Украинага генераторлар юборади

9:26 · 08.12.2022

Буюк Британия АҚШдан газ импорт қилади

21:14 · 07.12.2022

Ўзбекистон 2022 йилда цитрус меваларининг импортини оширган

19:33 · 07.12.2022

Қозоғистон ялпи ички маҳсулотнинг ўсиш суръати 4,5 фоизга етиши мумкин

17:59 · 07.12.2022

Ўзбекистонда биржа савдоларида ўсиш кузатилди

14:33 · 07.12.2022

Ҳудудлар қишлоқ хўжалигида техник самарадорлик қай даражада?

ПМТИ Ўзбекистонда қишлоқ хўжалиги тармоғидаги техник самарадорликни баҳолашга қаратилган тадқиқот ўтказди. Унда тегишли йиллар давомида техник самарадорлиги паст ва аксинча юқори бўлган вилоятлар аниқланиб, паст кўрсаткичлиларига бошқа вилоят тажрибасини ўрганиш тавсия қилинган.

Ҳудудлар қишлоқ хўжалигида техник самарадорлик қай даражада?

Прогнозлаштириш ва макроиқтисодий тадқиқотлар институти (ПМТИ) Ўзбекистон ҳудудларининг қишлоқ хўжалиги тармоғидаги техник самарадорлиги кўрсаткичларини баҳолашга қаратилган тадқиқоти натижаларини Kommers.uz’га тақдим қилди.

Қайд этилишича, тадқиқотда DEA (Data Envelopment Analysis) модели асосида ишлаб чиқилган Färe-Primont индексидан фойдаланилган.

Тадқиқотда 2017-2019 йилларда Ўзбекистон ҳудудларида йирик шохли қорамол ва донли экинлар етиштиришнинг техник самарадорлиги кўриб чиқилган. Ишлаб чиқариш омиллари сифатида донли экинлар экиладиган ер майдони, ҳудудлардаги қишлоқ хўжалиги техникалари, соҳада иш билан банд аҳоли ва сарфланган органик ўғит ҳажми танлаб олинган.

Таҳлил натижаларига кўра омилларнинг ялпи унумдорлик кўрсаткичи (TFI) бўйича 2017 йилда Жиззах, Андижон, Бухоро вилоятлари, 2018 йилда Андижон Навоий, Бухоро вилоятлари, 2019 йилда Қашқадарё, Андижон, Бухоро вилоятлари етакчилик қилган. 

Қорақалпоғистон 2017 йил рейтингида Қашқадарё вилоятидан кейинги ўринда (5-ўрин) бўлган. 2019 йилга келиб, 2 поғона пастга тушган (7-ўрин). Қорақалпоғистоннинг рейтингдаги ўрни бироз пасайишига қарамай, республикада унумдорлик бу даврда 15,2 фоизга ортган. Бу эса баъзи ҳудудларда унумдорликнинг ўсиш суръати янада юқорироқ бўлганидан далолат беради.

Хусусан, рейтингда 8-ўринда бўлган Самарқанд вилоятида унумдорлик 25,7 фоизга ортиб, Қорақалпоғистондан ўзиб кетган ва 6-ўринни эгаллаган. Таҳлил даврида энг секин ўсиш (6,1 фоиз) Сурхондарё вилоятида қайд этилган. 

Бундан ташқари, натижалар ишлаб чиқариш кўлами  катта баъзи ҳудудлар техник самарасиз бўлиши мумкинлигини кўрсатган. Масалан, Бухоро, Наманган, Сирдарё ва Хоразм вилоятларида иқтисодий ва техник самарадорлик кўрсаткичлари ўртасида мутаносиблик кузатилган бўлса, қолган ҳудудларда тафовутлар мавжуд. Бу эса мазкур ҳудудларда ишлаб чиқариш омилларидан етарли даражада оқилона фойдаланилмаётганини билдиради.

Қўшимча тарзда, DEA модели асосида 2019 йил учун олинган натижалар ҳамда ҳудудларнинг агро-иқлим шароитларидан келиб чиқиб, ПМТИ экспертлари томонидан намунавий ҳудудлар аниқланди. Жумладан, Наманган вилояти учун Фарғона, Қорақалпоғистон Республикаси учун Бухоро, Сирдарё вилояти учун Жиззах, Сурхондарё вилояти учун Хоразм, Самарқанд вилояти учун Навоий вилоятининг тажрибасини ўрганиш тавсия этилди.

Аввалроқ ПМТИ экспертлари Қиёсий устунлик нуқтаи назаридан инвестициялар учун энг жозибадор тармоқлар ҳақида маълумот берганди.

Шунингдек, институт экспертлари Ўзбекистон саноат экспортининг диверсификациясини баҳолаганди.

Дунё бўйлаб миллиардерлар сони камайди
Миллиардерлар 14:50 · 09.12.2022
Дунё бўйлаб миллиардерлар сони камайди
Сурхондарёда АИ-80 бензинини қиммат сотган АЁҚШ аниқланди
Янгиликлар 14:23 · 09.12.2022
Сурхондарёда АИ-80 бензинини қиммат сотган АЁҚШ аниқланди
Ўзбекистонда пул ўтказмалари учун ҳақ тўлаш хизматлари нархлари 0,7 фоизга ошди
Янгиликлар 11:45 · 09.12.2022
Ўзбекистонда пул ўтказмалари учун ҳақ тўлаш хизматлари нархлари 0,7 фоизга ошди
Москвадан Самарқандга учган самолёт Тошкентга йўналтирилди
Янгиликлар 10:29 · 09.12.2022
Москвадан Самарқандга учган самолёт Тошкентга йўналтирилди
Дунёнинг энг бой оилалари эълон қилинди
Миллиардерлар 10:19 · 09.12.2022
Дунёнинг энг бой оилалари эълон қилинди
Ўзбекистон карлар жамияти аъзолари учун хайрия тадбири ташкил этилди
Янгиликлар 23:22 · 08.12.2022
Ўзбекистон карлар жамияти аъзолари учун хайрия тадбири ташкил этилди