Тошкентда уй-жойлар нархи қанчалик ўзгарди — таҳлил

12:32 · 03.12.2022

Ўзбекистон Қозоғистондан асосан қайси озиқ-овқат маҳсулотларини импорт қилмоқда?

12:11 · 03.12.2022

Саёҳат учун энг хавфли мамлакатлар номи эълон қилинди

11:30 · 03.12.2022

Германия Қатардан суюлтирилган газ сотиб олади

10:50 · 03.12.2022

Бухорода давлатга 2,5 млрд сўм зарар етказган майнинг ферма аниқланди

10:04 · 03.12.2022

Тошкентда «яшил туризм»га бағишланган анжуман бўлиб ўтди

20:19 · 02.12.2022

Ҳиндистон дунёнинг учинчи йирик иқтисодиётига айланиши мумкин

18:48 · 02.12.2022

«Украинани қайта тиклашга 350 млрд доллардан зиёдроқ маблағ керак» — Жаҳон банки раҳбари

15:44 · 02.12.2022

Ўзбекистон ЕХҲТдаги ҳамкорларни Термиз халқаро логистика марказидан фойдаланишга чақирди

14:47 · 02.12.2022

Jordan Aviation авиакомпанияси Иорданиядан Ўзбекистонга тўғридан-тўғри рейсларни йўлга қўяди

14:29 · 02.12.2022

БМТга ёрдамга муҳтож инсонлар учун қанча маблағ кераклиги маълум қилинди

14:00 · 02.12.2022

Фарғона «ТХТЯ—2022»да 15 млн долларлик шартнома имзолади

13:20 · 02.12.2022

Россиялик сайёҳатчиларнинг Ўзбекистонга ташрифи 20 фоизга ошди

13:07 · 02.12.2022

Тошкент вилоятида коммунал учун ундирилган маблағлар сув таъминоти ходимлари томонидан «еб» юборилди

11:30 · 02.12.2022

Ўзбекистонга энг кўп қайси озиқ-овқат маҳсулотлари импорт қилинади?

10:57 · 02.12.2022

Швейцария Россиянинг 8 млрд долларлик молиявий активларини музлатиб қўйди

10:24 · 02.12.2022

Дунёнинг энг қиммат шаҳарлари рейтинги эълон қилинди

8:44 · 02.12.2022

Бахтиёр Ибрагимов Ўзбекистоннинг туризмни ривожлантириш режаларини очиқлади

22:20 · 01.12.2022
Таҳлил 13:10 · 05.11.2021

Ўзбекистон қимматли қоғозлар бозори. Нималар ўзгарди?

Ҳужжат қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базасида эълон қилинган

Ўзбекистон қимматли қоғозлар бозори. Нималар ўзгарди?
Фото: «automillennium.com»

Қонун билан «Қимматли қоғозлар бозори тўғрисида»ги ҳамда «Акциядорлик жамиятлари ва акциядорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонунларга ўзгартириш ва қўшимчалар киритилди. Бу ҳақда Norma ёзмоқда.

Маълум қилинишича, «Қимматли қоғозлар бозори тўғрисида»ги қонун «биржа облигацияси» ва «чет эллик номинал сақловчи» тушунчалари билан тўлдирилди. Биржа облигацияси — чиқарилиши фонд биржаси томонидан рўйхатга олинадиган ва фонд биржасининг котировкалаш варағига киритилган, АЖ томонидан чиқариладиган қарз эмиссиявий қимматли қоғоз.

Қонуннинг янги 61-моддасига мувофиқ биржа облигацияларининг эмиссияси давлат рўйхатидан ўтказилмасдан ва қимматли қоғозлар бозорини тартибга солиш бўйича ваколатли давлат органи билан келишилган ҳолда фонд биржаси томонидан белгиланган тартибда амалга оширилади. Тўлаш муддати 1 йилдан кўп бўлмаган биржа облигацияларини жойлаштириш ва уларнинг муомаласи фонд биржаларида амалга оширилади. Уларни жойлаштириш фақат биржа облигацияларининг чиқарилишини рўйхатга олган фонд биржаси орқали амалга оширилади.

Қонуннинг 36-моддаси билан чет эллик номинал сақловчига инвестиция воситачиси билан биргаликда қимматли қоғозларга бўлган ҳуқуқлар ҳам берилган. Чет эллик номинал сақловчи, шунингдек инвестиция воситачиси сифатида депо ҳисобварақларини юритиш Қимматли қоғозлар марказий депозитарийсининг мутлақ функцияларига киритилган.

Қонуннинг 40-моддасида Қимматли қоғозлар марказий депозитарийсининг ҳуқуқлари белгиланган. У қуйидагиларга ҳақли:

  • Ўзбекистон резидентлари томонидан чиқарилган ва республика ҳудудидан ташқарида муомалада бўлган қимматли қоғозларга бўлган ҳуқуқларни ҳисобга олиш учун чет эллик номинал сақловчига ҳисобварақлар очишга;
  • эмитент билан тузиладиган шартномага кўра даромадларни (дивидендларни) ва қимматли қоғозларнинг қийматларини тўплаш учун мўлжалланган пул маблағларини олишга, шунингдек тегишли тўловларни амалга оширишга;
  • қимматли қоғозлар эгаларининг реестрларини юритишга доир вазифаларни бажаришда инвестиция воситачиларидан ва чет эллик номинал сақловчилардан мазкур реестрларни шакллантириш учун зарур бўлган маълумотларни олишга.

Шунингдек Қонунда инвестиция маслаҳатчиси тушунчасига ўзгартириш киритилди. Қонуннинг 28-моддасига мувофиқ инвестиция маслаҳатчиси бошқа хизматлар билан бирга трансфер-агент хизматларини ҳам кўрсатади. Бунда қонун 25-моддаси 2-қисмида белгиланишича, инвестиция маслаҳатчиси эмитентларга қимматли қоғозларга бўлган ҳуқуқларни ҳисобга олиш тизимига тааллуқли ҳужжатларни қабул қилиш, уларга ишлов бериш ва уларни топшириш хизматларини кўрсатаётган бўлса, у инвестиция воситачиси профессионал фаолиятини амалга оширишга ҳақли эмас.

«Акциядорлик жамиятлари ва акциядорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонунга киритилган ўзгартириш ва қўшимчаларга мувофиқ АЖ:

  • номинал қиймати жамият устав фондининг (устав капиталининг) 25 фоизидан (илгари – 20 фоизидан) ошмайдиган имтиёзли акцияларни жойлаштириш;
  • тузилган шартномага мувофиқ Марказий депозитарий ва (ёки) инвестиция воситачилари орқали дивидендлар тўловини амалга ошириш ҳуқуқига эга бўлади.

Қонуннинг 58-моддасига киритилган нормага мувофиқ акциядорларнинг умумий йиғилишида АКТдан фойдаланган ҳолда масофадан туриб иштирок этиш, кун тартибидаги масалаларни муҳокамага этиш ва овозга қўйилган масалалар бўйича қарорлар қабул қилишда иштирок этишга рухсат берилади. Бунда:

  • масофадан туриб иштирок этиш ва масофадан туриб овоз беришнинг умумий тартиби қимматли қоғозлар бозорини тартибга солиш бўйича ваколатли давлат органи томонидан белгиланади;
  • умумий йиғилиш ўтказилиши тўғрисидаги хабарда унда иштирок этиш, шу жумладан АКТдан фойдаланган ҳолда иштирок этиш тартиби кўрсатилган бўлиши керак;
  • акциядорларга ва давлат вакилига берилиши лозим бўлган ахборотдан (материаллардан) акциядорларнинг умумий йиғилишида иштирок этадиган, шу жумладан ахборот-коммуникация технологиялардан фойдаланган ҳолда масофадан туриб иштирок этадиган шахслар акциядорларнинг умумий йиғилиши ўтказилгунига қадар ва уни ўтказиш вақтида фойдалана олиш имкониятига эга бўлиши керак;
  • кун тартибидаги масалалар бўйича масофадан туриб овоз берилганда овоз бериш бюллетенларидан фойдаланилмайди. Бунда қабул қилинган қарорнинг қонунийлиги акциядорни акциядорларнинг умумий йиғилишида иштирок этиш учун рўйхатга олишда фойдаланиладиган электрон рақамли имзо билан тасдиқланади;
  • овоз бериш якунлари бўйича саноқ комиссияси овоз бериш якунлари тўғрисида баённома тузади, унда акциядорлар умумий йиғилишининг, шу жумладан масофадан туриб ўтказиладиган умумий йиғилишининг кворуми мавжудлиги ҳақидаги маълумот кўрсатилади.

Шунингдек, бошқа ўзгартириш ва қўшимчалар киритилган. Ҳужжат қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базасида эълон қилинган ва 30 октябрда йилдан кучга кирди.

Аввалроқ Ўзбекистон Марказий Осиёда иқтисодиёти энг тез ривожланаётган давлат деб топилганди.

Тошкентда уй-жойлар нархи қанчалик ўзгарди — таҳлил
Таҳлил 12:32 · 03.12.2022
Тошкентда уй-жойлар нархи қанчалик ўзгарди — таҳлил
Ўзбекистон Қозоғистондан асосан қайси озиқ-овқат маҳсулотларини импорт қилмоқда?
Янгиликлар 12:11 · 03.12.2022
Ўзбекистон Қозоғистондан асосан қайси озиқ-овқат маҳсулотларини импорт қилмоқда?
Саёҳат учун энг хавфли мамлакатлар номи эълон қилинди
Таҳлил 11:30 · 03.12.2022
Саёҳат учун энг хавфли мамлакатлар номи эълон қилинди
Германия Қатардан суюлтирилган газ сотиб олади
Янгиликлар 10:50 · 03.12.2022
Германия Қатардан суюлтирилган газ сотиб олади
Бухорода давлатга 2,5 млрд сўм зарар етказган майнинг ферма аниқланди
Янгиликлар 10:04 · 03.12.2022
Бухорода давлатга 2,5 млрд сўм зарар етказган майнинг ферма аниқланди
Тошкентда «яшил туризм»га бағишланган анжуман бўлиб ўтди
Янгиликлар 20:19 · 02.12.2022
Тошкентда «яшил туризм»га бағишланган анжуман бўлиб ўтди