Levi’s Россия бозорини тарк этади

18:05 | 23.5.22

«2021 йил бренди» V мукофоти ғолиблари тақдирланди — рўйхат

18:00 | 23.5.22

Ўзбекистонда спорт мактаби мураббийларининг иш ҳақи 35 фоизга оширилади

17:12 | 23.5.22

Ўзбекистонда долларнинг расмий курси пастлади, рубль 190 сўмдан ошиб кетди

16:08 | 23.5.22

Польша Россия газидан муддатидан олдин воз кечди

15:09 | 23.5.22

Марказий банк аҳоли омонатларининг юқори фоиз ставкаларини маълум қилди

14:23 | 23.5.22

Тошкент вилоятида Туркманистон манатини долларга алмаштираётганлар қўлга олинди

12:05 | 23.5.22

UzAuto ва Турин политехника университети Ўзбекистонда энг йирик индустриал таълим тизимини яратади

12:00 | 23.5.22

Rivian’га жавоб: Hyundai АҚШда 6,5 млрд долларлик электромобиль заводи қуради

10:34 | 23.5.22

Грузия бош вазири «Боржоми» акцияларини давлатга ўтказиш бўйича топшириқ берди

9:12 | 23.5.22

Эфириумни яратган Виталик Бутерин миллиардер мақомидан маҳрум бўлди

14:19 | 22.5.22

Байден Украинага ёрдам учун 40 млрд доллар ажратишни маъқуллади. Маблағ нималарга йўналтирилади?

10:52 | 22.5.22

Кипр офшор ҳудудида рўйхатдан ўтган компанияга қарашли корхона ФНҚИЗни 100 млн долларга сотиб олди

2:50 | 22.5.22

Канада россиялик миллиардерларга қарши янги санкциялар киритди — рўйхат

16:09 | 21.5.22

TikTok иловасига ўйинлар қўшилади

12:11 | 21.5.22

Алишер Усмонов Буюк Британиядаги топ-10 бойлар рўйхатидан чиқиб кетди

9:27 | 21.5.22

Ўзбекистонда бюджет ташкилотлари ходимларининг иш ҳақи 12 фоизга оширилади

20:31 | 20.5.22

Тошкентдаги ВГИК филиалида учта янги йўналиш очилади

20:00 | 20.5.22

Тадқиқот: Ўзбекистондаги жамоат транспорти фаолияти қанчалик қониқарли?

ПМТИ таҳлилий материални Kommers.uz’га тақдим этди.

Тадқиқот: Ўзбекистондаги жамоат транспорти фаолияти қанчалик қониқарли?

Бугунги кунда дунёдаги йирик шаҳарларнинг деярли барчаси учун жамоат транспорти энг муҳим, устувор масалалар сирасига киради. Чунки жамоат транспорти тизимини яхши йўлга қўйиш орқали иқтисодий тараққиётга кўмаклашиш, ҳавонинг мусаффолигини асраш, одамларни кўзлаган манзилига етказиш ва албатта тирбандликларни камайтириш мумкин. 

Шу боис ПМТИ экспертлари Тошкент шаҳрида жамоат транспорти билан боғлиқ муаммоларни ўрганиб чиқди ва ундан фойдаланиш самарадорлигини оширишнинг муҳим омилларини баҳолади. Институт таҳлилий материални Kommers.uz’га тақдим этди.

Жамоат транспорти муаммоларини ўрганиш мақсадида аҳоли ўртасида сўров ўтказилди. Унда 1 315 нафар Тошкент шаҳри аҳолиси иштирок этди. Иштирокчиларнинг 807 нафарини эркаклар, 508 нафарини эса аёллар ташкил қилди.

Сўров натижасида қуйидагилар аниқланди:

  • респондентларнинг 29 фоизи шаҳарнинг марказий қисми атрофидаги махсус транспорт марказларидан фойдаланишга тайёр ва унга эҳтиёж сезади;
  • ўрганилган 5 та омил орасида келиш ва ҳаракатланиш жадвалига риоя қилиш, онлайн кузатиб бориш имконияти транспорт сифати ҳақидаги тасаввурга энг кўп таъсир кўрсатади;
  • сифат борасида нисбатан юқори баҳо олиш жамоат транспортини танлаш эҳтимолини оширади (ҳар бир балл учун 4,6 фоиз).

Сўровда қатнашганларнинг катта қисмини, аниқроғи 624 нафарини 31-55 ёш оралиғидаги кишилар, 574 нафарини 18-30 ёш оралигидаги кишилар ташкил этди. 76 киши 55 ёшдан ошганлар, 41 киши эса 18 ёшгача бўлганлар гуруҳидан жой олди. Ёш тақсимотидан кўриниб турибдики, респондентларнинг асосий қисми меҳнатга лаёқатли ёшдаги кишилар бўлиб, «кўзланган манзиллга қандай етиб бориш мумкин: жамоат транспортида, таксида, шахсий автомобилда ёки бошқа транспортда», деган масалага ҳар куни дуч келади.

Сўровда иштирок этганларнинг 29 фоизи шаҳарнинг марказий қисми атрофидаги махсус транспорт марказларида автомобилни қолдириб, йўлни жамоат транспортида давом эттиришга тайёрлиги ва шундай марказларга эҳтиёж сезишини билдирди. 

Рэспондентларнинг 33 фоизи бу масала юзасидан тизим самарали ишлагандан кейингина бир қарор қабул қилишини, 17 фоизи эҳтиёж сезмаслигини ва 21 фоизи шундай имкониятдан фойдаланишни истамаслигини билдирди.

Жамоат транспортида йўловчиларнинг ҳаддан ташқари кўплиги (респондентларнинг 73 фоизи шу жавобни танлаган), уларнинг келиш ва ҳаракатланиш жадвалига риоя қилмаслиги (60 фоиз), ноқулайлиги (36 фоиз), бошқа транспорт воситаларининг мавжудлиги (27 фоиз), бекатларнинг ҳолати ва ноқулай жойлашуви (26 фоиз) каби омиллар йўловчиларнинг жамоат транспортидан фойдаланмаслигига сабаб бўлаётган энг жиддий муаммолардир. 

Респондентлар шаҳар транспорт тизими сифатини 1 дан 10 баллгача бўлган шкала бўйича баҳолади. Ўртача балл 4,42 ни ташкил қилди. Регрессия моделлари асосида транспорт сифатининг субъектив баҳосига таъсир қилувчи энг муҳим омиллар аниқланди.

Жадвал: ПМТИ

Жадвалдан кўриниб турибдики, узоқ кутиш вақти, транспорт алмаштиришлар сони, тегажаклик муаммоси ва ҳафталик саёҳатлар сони респондентларнинг субъектив баҳосига салбий таъсир қилади. Масалан, ҳар бир транспорт алмаштириш баҳони 0,16 баллга камайтиради.

Шунга қарамай, регрессиядан қуйидаги хулосалар чиқариш мумкин: транспорт кутиш вақтини ҳар 10 дақиқага қисқартириш субъектив баҳолашни 10 дан 0,4 баллга, келиш ва ҳаракат жадвалига риоя қилиш,  онлайн кузатиш имокнияти мавжудлиги сифатни жами 1,65 баллгача ошириши мумкин (ҳар бир таркибий қисм алоҳида 0,55 балл).

Шу билан бир қаторда «Муқобил транспорт» омилини ҳам унутмаслик керак. Бу омил респондент муқобил транспортни (такси, шахсий автомобиль) танласа, қанча вақт тежашини акс эттиради. Шундай қилиб, тежаб қолинган ҳар 10 дақиқа субъектив баллни 0,14 баллга пасайтиради. Ушбу ўзгарувчининг ўртача қиймати деярли 29 га тенг эканини ҳисобга олсак, бу омил кучли салбий таъсир кўрсатади.

Жамоат транспорти сифатига салбий таъсир кўрсатувчи яна бир омил сифатида тегажаклик муаммосини келтириш мумкин. Ушбу муаммога дуч келган фуқаролар жамоат транспорти сифатини ўртача 0.54 баллга паст баҳолашган. 

Логит модели ёрдамида жамоат транспортидан фойдаланиш эҳтимоли аниқланди. У кўп жиҳатдан жамоат транспортини қанчалик сифатли, деб тасаввур қилишимизга боғлиқ. Логит модели — иккилик ўзгарувчининг натижаси эҳтимолини баҳолашга имкон берувчи модель, яъни 0 — йўқ ва 1 — ҳа қийматини олиш. Ушбу тадқиқот доирасида 0 — жамоат транспортидан фойдаланмайман, 1 — фойдаланаман, деганидир.

Шундай қилиб, субектив сифатни 1 пунктга яхшилаш жамоат транспортини танлаш эҳтимолини 4 фоизга оширади.

Бизнесга оид янгиликлар телеграм каналимизда @kommersuz

tg
Levi’s Россия бозорини тарк этади
Бизнес 18:05 | 23.5.22
Levi’s Россия бозорини тарк этади
«2021 йил бренди» V мукофоти ғолиблари тақдирланди — рўйхат
Бизнес 18:00 | 23.5.22
«2021 йил бренди» V мукофоти ғолиблари тақдирланди — рўйхат
Ўзбекистонда спорт мактаби мураббийларининг иш ҳақи 35 фоизга оширилади
Молия 17:12 | 23.5.22
Ўзбекистонда спорт мактаби мураббийларининг иш ҳақи 35 фоизга оширилади
Ўзбекистонда долларнинг расмий курси пастлади, рубль 190 сўмдан ошиб кетди
Молия 16:08 | 23.5.22
Ўзбекистонда долларнинг расмий курси пастлади, рубль 190 сўмдан ошиб кетди
Польша Россия газидан муддатидан олдин воз кечди
Бизнес, Иқтисодиёт 15:09 | 23.5.22
Польша Россия газидан муддатидан олдин воз кечди
Марказий банк аҳоли омонатларининг юқори фоиз ставкаларини маълум қилди
Молия 14:23 | 23.5.22
Марказий банк аҳоли омонатларининг юқори фоиз ставкаларини маълум қилди