Ташқи савдо айланмасида ўзгариш: экспорт ҳажми нега пасаймоқда?

9:14 · 04.05.2026

Ўзбекистонда биринчи чоракда кузатилмайдиган иқтисодиёт ҳажми камайди

15:44 · 01.05.2026

Ўзбекистон олти ойдан бери хорижга олтин сотмаяпти

12:30 · 01.05.2026

“Олтин экспорт қилинмагани иқтисодиётга бевосита салбий таъсир кўрсатмайди” — Марказий банк раиси

10:13 · 01.05.2026

Экополиция томонидан «Шўртан нефть ва газ қазиб чиқариш бошқармаси»га 16 бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатма берилди

17:53 · 30.04.2026

Апрел ойида сўм курси қандай ўзгарди?

16:44 · 30.04.2026

Ўзбекистонда депозит ставкалари сўнгги 4 йиллик минимумгача пасайди

11:06 · 30.04.2026

Банкларга мижозларга шикастланган банкнота бериш тақиқланди

10:02 · 30.04.2026

Миллий инвестиция жамғармаси Тошкент ва Лондонда IPO бошланганини эълон қилди

13:45 · 29.04.2026

Марказий банк асосий ставкани йиллик 14 фоиз даражасида ўзгаришсиз қолдирди

10:56 · 29.04.2026

Ўзбекистонда банк карталари ва криптоҳамён маълумотларини бошқаларга берганлик учун жавобгарлик кучайтирилади

10:34 · 29.04.2026

Ўзбекистонда ўртача ойлик 7 млн сўмга яқинлашди

16:17 · 28.04.2026

Ўзбекистонда валюта операциялари қоидалари янгиланди

11:48 · 28.04.2026

Ўзбекистон уй-жой бозори эскроу ҳисобварақлар жорий этилиши арафасида рекордни янгилади

10:37 · 28.04.2026

Умумий овқатланиш соҳаси учун ҚҚС ноль ставкаси бўйича ҳали қарор қабул қилинмади — Солиқ қўмитаси

14:53 · 27.04.2026

Humo карталари бўйича SMS-хабарномалар нархи ўзгармайдиган бўлди

12:23 · 27.04.2026

Тошкентда кўчмас мулкка қилинган инвестиция ўзини қанчалик оқлайди?

10:47 · 27.04.2026

Дам олиш кунлари қайси банклар ишлайди?

9:54 · 25.04.2026

Ташқи савдо айланмасида ўзгариш: экспорт ҳажми нега пасаймоқда?

Уч ой давомида республика 18 млрд долларлик товар ва хизматларни экспорт-импорт қилди. Бу 2025 йил мос давридагидан 471 млн долларга кўп.

Ташқи савдо айланмасида ўзгариш: экспорт ҳажми нега пасаймоқда?

Ўзбекистон экспорти 2026 йил I чорагида бир йил олдингидан 2,4 млрд долларга камайди. Статистика қўмитаси таҳлилида мамлакат ташқи савдоси тақчиллиги деярли олти баравар ортгани қайд этилди.

Экспорт қисқариб, импорт кескин ўсди

Уч ой давомида республика 18 млрд долларлик товар ва хизматларни экспорт-импорт қилди. Бу 2025 йил мос давридагидан 471 млн долларга (2,7 фоиз) кўп.

I чоракда мамлакат экспорти ҳажми 5,8 млрд долларни ташкил этди. Мазкур кўрсаткич бир йил аввалгидан қарийб 29,3 фоизга кам. Бироқ олтинсиз экспорт ҳажми 3,5 млрд доллар бўлиб, ўтган йил мос даврига нисбатан 26,2 фоизга ошган.

Дастлабки чоракда импорт ҳажми 12,2 млрд долларга етиб, бир йил олдингидан 30,8 фоизга ўсди. Натижада ташқи савдо тақчиллиги 6,4 млрд долларга етган. Таққослаш учун, 2025 йил мос даврида тақчиллик 1,1 млрд доллар бўлган.

Энг йирик ҳамкорлар учлиги

Дастлабки чоракда Ўзбекистон билан энг кўп савдо қилган давлат Хитой бўлди. Уч ойда икки мамлакат ўртасидаги экспорт ва импорт ҳажми 4,6 млрд долларга етди. Бир йил илгари бу кўрсаткич 3 млрд доллар эди. Бунда йиллик ўсиш қарийб 53 фоизни ташкил қилган.

Кейинги йирик ҳамкор Россия билан ўзаро савдолар ҳажми 3,3 млрд долларга етган. Бир йил олдинги кўрсаткич 2,66 млрд доллар бўлган.

Қозоғистон билан савдолар бир чоракда 1,3 млрд долларни ташкил этган. 2025 йил мос даврида мазкур кўрсаткич бир млрд долларга етганди. Жорий йил уч ойида Ўзбекистон ва Қозоғистон ўртасидаги савдо ҳажми 30 фоизга ўсган.

Экспорт нега кескин камайди?

Ўзбекистон январь-март ойларида олтин экспорт қилмади. Бу ҳолат умумий ташқи савдода экспорт улуши кескин қисқаришига олиб келди. Чунки қимматбаҳо металл сотуви мамлакат жами экспорти тушумларининг камида учдан бир қисмини ташкил этиб келади. Масалан, 2025 йил I чорагида Марказий банк 3,57 млрд долларлик олтин сотган. Бу умумий экспорт тушумларининг 44 фоизига тенг келган.

Четга нималар кўпроқ сотилди?

Дастлабки чоракда хизматлар мамлакат экспортида драйвер вазифасини бажарган. Уч ой ичида қарийб 2,32 млрд долларлик хизматлар экспорти амалга оширилган. Бу жами экспорт тушумларининг 40,1 фоизига тенг. Йиллик ўсиш 26,8 фоизни ташкил этган. Хизматлар экспорти таркибининг асосий улуши туризм (48 фоиз) ва транспорт (35,5 фоиз) ҳиссасига тўғри келган.

Январь-мартда 1 млрд долларлик саноат товарлари экспорт қилинган. Бу бир йил аввалгидан 15,3 фоизга кўп бўлиб, умумий тушумларнинг 17,8 фоизига тенг. Масалан, умумий 429,8 млн долларлик тўқимачилик маҳсулотлари, 367 млн долларлик рангли металлар экспорти амалга оширилган.

Хорижга кимёвий воситалар сотувидан 613 млн доллар тушум бўлган. Мазкур кўрсаткич бир йил олдингига қараганда 46,2 фоизга ўсган. Хусусан, 424,6 млн долларлик ноорганик кимё моддалари сотилган.

Озиқ-овқат маҳсулотлари ва тирик ҳайвонлар сотувидан 534,8 млн доллар келган бўлиб, йиллик ўсиш ҳажми 13,9 фоизни ташкил этган. Тушумларнинг 326,1 млн доллари сабзавотлар ва мевалар, 147,8 млн доллари донли экинлар ҳамда улардан тайёрланган маҳсулотлар сотувидан келган. Ўз навбатида Ўзбекистон 3 ойда 150,1 млн долларлик нефть, 56,2 млн долларлик электр токи ва 36,7 млн долларлик табиий газ экспорт қилган.

Импорт бўйича кўрсаткичлар

Уч ойлик импорт таркибида энг катта улушни машиналар ва транспорт асбоб ускуналари хариди ташкил этган — 4,1 млрд доллар. Бу бир йил олдингидан 29,9 фоизга кўпайган. Шунингдек, импорт таркибида қуйидагилар улуши ҳам юқори бўлган:

  • кимёвий воситалар — 1,46 млрд доллар;
  • минерал ёқилғи, мойлаш материаллари — 1,2 млрд доллар;
  • хизматлар — 1,22 млрд доллар;
  • озиқ-овқат маҳсулотлари ва тирик ҳайвонлар — 1,4 млрд доллар.

Уч ой давомида Ўзбекистонга хориждан 241,4 млн долларлик гўшт ва гўшт маҳсулотлари олиб келинган. Бу бир йил олдингидан 74,9 фоизга кўп. Донли экинлар ва улардан тайёрланган маҳсулотлар импорти 392,9 млн долларга етган. Йиллик ўсиш 67,5 фоизга тенг. Қарийб 724,2 млн долларлик нефть ва нефть маҳсулотлари импорт қилинган. Бу бир йил аввалгидан 65,2 фоизга кўпайган.

Табиий газ импорти 360,5 млн долларни ташкил этиб, ўтган йил мос даврига нисбатан 2,2 баравар кўпайган.

Автомобиллар импорти 907,4 млн долларни (35,1 фоиз ўсиш), эҳтиёт қисмлари ва анжомлари 419,4 млн долларни (6,2 фоиз), электр машиналар ва жиҳозлари 820 млн долларни (81,1 фоиз) ташкил этган.

Уч ой давомида хориждан 177,9 млн долларлик олтин ҳам импорт қилинган (бир йил олдингидан 2,3 баравар кўп).

“Олтин экспорт қилинмагани хатарли эмас”

Марказий банк раиси Тимур Ишметов 29 апрель куни Тошкент шаҳрида журналистлар билан ўтказган матбуот анжуманида олтин экспорт қилинмагани юзасидан изоҳ берганди. Унинг айтишича, иқтисодиёт олтинсиз экспорт кўрсаткичи асосида таҳлил қилиниши муҳим.

“Биз айнан олтинсиз экспортни таҳлил қилишимиз керак. Ҳақиқатан ҳам олтин экспорти статистикага катта таъсир кўрсатиши мумкин. Масалан, I чоракда жорий операциялар бўйича баланс тақчиллигининг манфий даражасини гўёки каттароқ қилиб кўрсатди. Лекин биз кўпроқ олтинсиз экспортга қарашимиз лозим. Бунинг (олтин экспорт қилинмаганининг — таҳр.) тўғридан тўғри салбий таъсири йўқ”, деди Марказий банк раиси.

Тимур Ишметов регулятор олтинни ишлаб чиқарувчилардан сотиб олгач, қимматбаҳо металл мамлакат захирасига киритилишини таъкидлади. Экспорт қилинганда эса захиралар олтин қисми камайиб, валюта миқдори ошишига олиб келади. Яъни олтин савдоси захиралар таркиби ўзгаришига таъсир кўрсатади.

“Биз статистик кўрсаткичлар, жумладан, ташқи савдо баланси учун олтин экспорт қилмаймиз. Ўзимизнинг стратегиямиз бор. Стратегия доирасида керакли ликвидликни таъминлаган ҳолда, олтинни имкон қадар бозордаги ижобий пайтларда сотишга ҳаракат қиламиз. Йил якунигача олтин экспорт қилиш бўйича прогнозимиз бор. Ўша прогноздаги миқдорда экспорт қилинади”, деди у.

Ташқи савдо айланмасида ўзгариш: экспорт ҳажми нега пасаймоқда?
Иқтисодиёт, Янгиликлар 9:14 · 04.05.2026
Ташқи савдо айланмасида ўзгариш: экспорт ҳажми нега пасаймоқда?
Ўзбекистонда биринчи чоракда кузатилмайдиган иқтисодиёт ҳажми камайди
Янгиликлар 15:44 · 01.05.2026
Ўзбекистонда биринчи чоракда кузатилмайдиган иқтисодиёт ҳажми камайди
Ўзбекистон олти ойдан бери хорижга олтин сотмаяпти
Янгиликлар 12:30 · 01.05.2026
Ўзбекистон олти ойдан бери хорижга олтин сотмаяпти
“Олтин экспорт қилинмагани иқтисодиётга бевосита салбий таъсир кўрсатмайди” — Марказий банк раиси
Янгиликлар 10:13 · 01.05.2026
“Олтин экспорт қилинмагани иқтисодиётга бевосита салбий таъсир кўрсатмайди” — Марказий банк раиси
Экополиция томонидан «Шўртан нефть ва газ қазиб чиқариш бошқармаси»га 16 бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатма берилди
Янгиликлар 17:53 · 30.04.2026
Экополиция томонидан «Шўртан нефть ва газ қазиб чиқариш бошқармаси»га 16 бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатма берилди
Апрел ойида сўм курси қандай ўзгарди?
Янгиликлар 16:44 · 30.04.2026
Апрел ойида сўм курси қандай ўзгарди?