Бизнес аҳолидан кўра нархларнинг ўсишини кўпроқ кутмоқда — Марказий банк сўрови
Июль ойида Ўзбекистон аҳолиси инфляцияга бироз хотиржамроқ қарай бошлади, тадбиркорлар эса аксинча. Марказий банк сўровига кўра, фуқароларнинг келгуси йил учун кутилмалари 12,9 фоизгача пасайган, бизнесники эса 12,1 фоизгача ошган. Коммунал хизматлар ва ёқилғи асосий хавотир манбаи бўлиб қолмоқда.
Июль ойида Ўзбекистон аҳолиси ва бизнесининг келгуси 12 ой учун инфляцион кутилмалари пасайгани Марказий банк сўрови натижаларидан маълум бўлди.
Ўтган ой якунига кўра, аҳолининг нарх бўйича кутилмалари 12,9 фоизгача (июнь ойига нисбатан 0,3 фоиз пунктига) пасайган бўлса, тадбиркорларда эса, аксинча, худди шу 0,3 фоизга ошиб, 12,1 фоизни ташкил этди.
Коммунал хизматлар ва энергия асосий хавотир манбаи бўлиб қолмоқда. Респондентларнинг ярми айнан шу соҳаларда нархлар тезроқ ўсишига ишонч билдирмоқда. Аҳоли орасида бундай фикрда бўлганлар улуши 50 фоиздан 51 фоизга кўтарилди, бизнес вакиллари орасида эса 47 фоиз даражасида ўзгаришсиз қолди.
Иккинчи ўринда — ёқилғи. Сўров иштирокчиларининг деярли ярми энергия ресурслари нархи омилини асосий деб ҳисоблашда давом этмоқда: аҳолининг 45 фоизи ва бизнеснинг 42 фоизи ёқилғи ва энергия нархининг ошишини асосий хавф сифатида қайд этган.
Кутилмаларнинг учинчи асосий омили — иш ҳақи ва нафақаларнинг ошиши: аҳоли орасида сўралганларнинг 34 фоизи (35 фоиз эди), тадбиркорлар орасида эса 34 фоизи (33 фоиз).
Яқинда асосий омиллар учлигидан чиқиб кетган валюта курси яна эътиборга тушди — сўмнинг яқинда мустаҳкамланганидан сўнг сўровда қатнашганларнинг 30 фоизи (27 фоиз эди) буни эслади ва энди валюта хавотирлари яна ҳисоб-китобларга киритилмоқда.
Иқтисодиёт тармоқлари бўйича энг юқори инфляцион кутилмалар умумий овқатланиш ва таълим соҳасида кузатилди: аҳоли орасида — 14,5 фоиз ва 14 фоиз, бизнесда — 14,3 фоиз ва 14,1 фоиз. Бошқа қутбда эса туризм, савдо, маиший хизмат кўрсатиш ва ҳунармандчилик соҳалари вакиллари ўзларини бемалол ҳис қилишмоқда.
Минтақавий кесим ҳам шов-шувсиз, аммо нозик жиҳатлари мавжуд. Тошкент шаҳрида хавотир даражаси мамлакатдаги ўртача кўрсаткичдан юқори, Навоий вилояти эса бу кўрсаткич бўйича чемпион: респондентларнинг 60 фоизи нархларнинг 16 фоизгача ошишини кутмоқда. Сирдарё ва Бухоро вилоятларида сўров иштирокчиларининг 43 фоизи ва 40 фоизи инфляция даражаси 8 фоиз бўлиши мумкин, деб ҳисоблайди.
Юқори даромадли респондентлар кам даромадлиларга қараганда юқори инфляцияни башорат қилдилар. Ойига 15 млн сўмдан юқори маош олувчилар орасида кутилмалар 15,7 фоизни, 2 млн сўмгача даромадга эгалар орасида эса 11,7 фоизни ташкил этади. 7−10 млн сўм даромадга эга бўлган гуруҳда кутилмалар 13,9 фоизни ташкил этади, даромадга эга бўлмаган шахслар орасида эса кутилмалар яна пасайиб, 12,4 фоизни ташкил этди (- 2,5 фоиз).
