Ўзбекистонда 2027 йилда ўртача пенсия миқдори 2026 йилдаги 1,7 млн сўмга нисбатан 1,8 млн сўм даражасида бўлиши прогноз қилинмоқда. Пенсия олувчилар сони эса бир йил ичида 165 минг кишига кўпайиб, 4 млн 592 минг нафарга етиши мумкин.

Бундай кўрсаткичлар Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан тайёрланган 2027−2029 йилларга мўлжалланган Фискал стратегияда кўзда тутилган.

Ҳужжатда келтирилган кўрсаткичлардан келиб чиқилса, ўртача пенсия миқдори тахминан 5,9 фоизга ўсиши мумкин. Бироқ рақамлар 100 минг сўмгача яхлитлангани сабабли улар асосида аниқ ўсиш суръатини белгилаб бўлмайди. Стратегиянинг ўзида эса ўртача пенсиянинг ўсиш фоизи кўрсатилмаган.

Пенсия жамғармасининг 2027 йилдаги харажатлари 95,7 трлн сўм миқдорида прогноз қилинмоқда — бу 2026 йилда кутилаётган кўрсаткичдан 11,1 фоизга кўпдир. Ҳужжатда харажатларнинг ортиши, жумладан, пенсия олувчилар сонининг кўпайиши билан изоҳланган.

Жамғарма даромадлари эса 14 фоизга ўсиб, 73,8 трлн сўмга етиши керак. Тушумларнинг асосий манбаи бўлиб ижтимоий солиқ қолади, ундан 71,4 трлн сўм тушиши кутилмоқда. Тақчилликни қоплаш ва пенсияларни ўз вақтида тўлаш учун республика бюджетидан 23 трлн сўм ажратиш режалаштирилган — бу 2026 йил учун назарда тутилган маблағ билан бир хил миқдордадир.

Ўрта муддатли прогнозларга кўра, пенсия олувчилар сони ўсишда давом этади ва 2028 йилда 4,76 миллион кишига, 2029 йилда эса 4,94 миллион кишига етади. Ўртача пенсия миқдори мос равишда 1,9 млн ва 2,1 млн сўм деб баҳоланмоқда. Жамғарма харажатлари 2029 йилга келиб 119,4 трлн сўмгача кўпайиши мумкин.

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги огоҳлантиришича, ислоҳотлар ўтказилмаса, 2027−2029 йилларда пенсия тизимининг давлат бюджетига қарамлиги юқорилигича қолади. Асосий муаммолар сирасида жамғарманинг даромад базасини чеклаётган норасмий бандлик ҳамда юридик шахсларнинг айрим тоифалари учун ижтимоий солиқ бўйича берилган имтиёзлар тилга олинган.

Пенсия тизими билан қамраб олиш кўламини кенгайтириш учун ҳозирда ижтимоий солиқ тўламайдиган рўйхатдан ўтган ўзини ўзи банд қилган фуқароларни босқичма-босқич ушбу солиқни тўлашга ўтказиш таклиф этилмоқда. Расмий даромадга эга бўлган фуқароларга эса оиласининг ишламайдиган аъзолари учун меҳнат стажини шакллантириш мақсадида ихтиёрий равишда ижтимоий солиқ тўлашга рухсат берилиши мумкин.

Бундан ташқари, ижтимоий солиқ бўйича янги имтиёзлар беришни чеклаш ва амалдагиларини босқичма-босқич бекор қилиш таклиф этилмоқда.

1 июнь ҳолатига кўра, Ўзбекистонда пенсия олувчилар сони 4,35 миллиондан ортиқни ташкил этган. Улардан қарийб 3,6 миллион киши ёшга доир, 484,5 минг киши ногиронлик бўйича, яна 260,6 минг киши эса боқувчисини йўқотганлик нафақасини олган.

Мамлакат бўйича ўртача пенсия миқдори 1,58 млн сўмни ташкил этган (бироқ 1 июлдан пенсиялар ўртача 7 фоизга оширилди). Тошкент шаҳрида ушбу кўрсаткич сезиларли даражада юқори — 2,16 млн сўм бўлган.