Ўзбекистонда 10 дан ортиқ банклар исломий молиялаштиришни йўлга қўйишга тайёрланмоқда — МБ раиси

Шавкат Мирзиёев 25 март куни банк тизимига исломий молиялаштиришни жорий этиш бўйича тақдимот билан танишди. Бу ҳақда давлат раҳбари матбуот хизмати хабар берди.

Тақдимотда исломий молия хизматларини жорий қилиш, жумладан, муробаҳа (товарларни бўлиб-бўлиб тўлаш режаси бўйича сотиш орқали молиялаштириш), музораба (фойда тақсимоти ёки маблағ жалб қилиш шартлари асосида молиялаштириш), вакала (вакиллик шартномаси орқали пул маблағларини бериш ёки жалб этиш), салам ва истисно (биргаликдаги фаолият орқали мижозни молиялаштириш), мушорака (мол-мулкни исломий ижарага бериш каби операциялар), шунингдек, қонунчиликка зид бўлмаган бошқа исломий молия инструментларини жорий қилиш масалалари кўриб чиқилди.

2026 йилда камида битта тижорат банкида исломий «дарча» фаолиятини йўлга қўйиш, 2026−2030 йилларда эса тўлиқ исломий банк фаолиятини амалга оширувчи иккита банк ташкил этиш режалаштирилган. Умуман, соҳадаги янгиликлар орқали 2026−2030 йилларда қўшимча 1 миллиард доллар миқдорида инвестиция ва депозитларни жалб қилиш имконияти яратилиши қайд этилди.

Ушбу соҳада тизимли бошқарувни таъминлаш учун Марказий банк таркибида Ислом молия кенгаши ташкил этилади. Ислом молия хизматларини кўрсатувчи банклар таркибида ҳам алоҳида кнгашлар ташкил этилади. Ушбу кенгашлар стандартларни ишлаб чиқади, қоидаларни ишлаб чиқишда ёрдам беради, баҳсли масалалар бўйича тушунтиришлар беради, шартномалар ва ички ҳужжатларни кўриб чиқади ҳамда мувофиқликни мониторинг қилишни таъминлайди.

Марказий банк раиси Тимур Ишметовнинг «Ўзбекистон 24» телеканалига маълум қилишича, ушбу йўналиш бўйича тегишли қонун қабул қилингандан сўнг регулятор қонуности ҳужжатларини ишлаб чиқиш ва исломий молиялаштириш инфратузилмасини шакллантиришга киришади.

«Биринчи навбатда, Марказий банкка кадрлар салоҳиятини кучайтириш — зарур ҳолларда, мутахассисларни тегишли таълим муассасаларида ўқитиш ва сертификатлашни ташкил этиш топширилди, шунда ислом молияси тамойиллари асосида ишлайдиган тўлақонли банклар пайдо бўлиши билан регулятор банк тизими барқарорлигини таъминлашга тайёр бўлади. Шунингдек, халқаро стандартлар асосида қонуности ҳужжатларини ишлаб чиқиш вазифаси қўйилди», — деди Ишметов.

Тимур Ишметовнинг қўшимча қилишича, Марказий банк ҳозирда ислом молияси соҳасидаги иккита халқаро ташкилотга бухгалтерия ҳисоби ва аудит ҳамда банк назорати бўйича тўлақонли аъзо бўлган.

Қонун имзолангандан сўнг, исломий молия маҳсулотларини ҳам ихтисослашган банкларда, ҳам анъанавий банклардаги «ислом дарчалари» орқали ишга тушириш режалаштирилган. «Бунинг учун барча қонунчилик чекловлари аллақачон олиб ташланган», — деди у.

Маълум бўлишича, 10 дан ортиқ банк бу йўналишда ишлашга тайёргарликни бошлаб юборган. «Қонун кучга киргандан сўнг банк тизимида исломий молиялаштириш воситаларидан фойдаланиш босқичма-босқич кенгайтирилиши кутилмоқда», — дея қўшимча қилди у.

Koʻrishlar soni: 194